فراز و نشیب جمعیت و الگوی پراکنش فضایی سپردار زرد شرقی مرکبات Aonidiella orientalis در جنوب کرمان

سپردار زردشرقی مرکبات Aonidiella orientalis یکی از مهم ترین آفات مرکبات در جنوب کرمان است. پژوهش حاضر در زمینه نوسانات جمعیت و پراکنش فضایی این آفت در جنوب کرمان انجام شد. نمونه برداری از برگ، میوه و شاخه و روی پوره سن یک و حشرات کامل انجام گردید و شاخص­های پراکنش تیلور، آیوائو، موریستا و Id، تغییرات نسبی RV و تعداد نمونه مطلوب محاسبه شدند. طبق نتایج، فعالیت این آفت از اواخر اسفند آغاز شده است. اوج جمعیت آفت در اواسط فروردین، اواسط اردیبهشت و اواخر شهریور ماه ثبت شد. پراکنش فضایی پوره سن یک بر اساس شاخص های تیلور و آیوائو در روش نمونه برداری از برگ و میوه، تصادفی تعیین شد. برای حشرات کامل طبق شاخص تیلور و آیوائو در نمونه برداری از برگ و میوه تجمعی بود. همچنین پراکنش براساس شاخص تیلور و آیوائو برای پوره سن یک و حشره کامل روی شاخه یکنواخت و تصادفی به ترتیب بود. مقادیر R۲ در شاخص آیوائو نسبت به تیلور بالاتر بود و لذا از ضرایب شاخص آیوائو برای تعیین نوع توزیع فضایی و تعداد نمونه مناسب استفاده شد. تعداد نمونه مناسب برای پوره سن یک در روش های نمونه برداری از برگ، میوه و شاخه با دقت ۲۵/۰ به ترتیب ۶۱/۲۴، ۲۹/۲۴ و ۲/۱۹ محاسبه گردید. در هر سه روش نمونه برداری مقدار تغییرات نسبی RV برای پوره سن یک نزدیک ۲۵ و برای حشره کامل نزدیک ۱۰ محاسبه شد. براساس نتایج کلی در برنامه های مدیریت آفت می توان نمونه برداری را روی مرحله پوره سن یک و برای مطالعات اکولوژیک روی حشره کامل انجام داد.

کلیدواژه ها:

آفات مرکبات ، نوسانات جمعیت ، روش های نمونه برداری ، پراکنش