تولید گیاهان زعفران عاری از ویروس پنهان زعفران با بکارگیری کشت مریستم و گرمادرمانی

زعفران (Crocus sativus L.) یکی از مهمترین گیاهان دارویی و ادویه­ای در سراسر جهان است. این گیاه منبع غنی آپوکاروتنوئیدها مانند استرهای کروستین، پیکروکروسین و سافرانال است. ویروس پنهان زعفران (saffron latent virus; SaLV)، از جنس Potyvirus و خانواده Potyviridae، شایع ترین ویروس شناخته شده زعفران در ایران است که بیش از ۷۰ درصد گیاهان زعفران کشور را در مزارع آلوده نموده است. به منظور ویروس زدایی گیاهان آلوده زعفران از SaLV، در پژوهش حاضر دو روش کشت مریستم (با اندازه مریستم ۱/۰، ۳/۰، ۵/۰ و ۷/۰ میلی­متر) و گرمادرمانی به کار برده شد. برای ردیابی ویروس از آزمون سرولوژی ELISA-ACP و مولکولی RT-PCR و RT-qPCR استفاده شد. نتایج نشان داد که بیشترین درصد گیاهان عاری از ویروس بر اساس آزمون الایزا و RT-PCR، به ترتیب با ۷۳/۸۳ و ۲۹/۸۱ درصد در تیمار انفرادی کشت مریستم با اندازه ۳/۰ میلی­متر و به ترتیب با ۳۶/۷۱ و ۳۶/۶۶ درصد در تیمار انفرادی گرمادرمانی ۵۰ درجه سلسیوس به مدت ۶۰ دقیقه به دست آمد. بیشترین درصد گیاهان عاری از ویروس بر اساس آزمون های الایزا، RT-PCR و RT-qPCR در تیمار ترکیبی کشت مریستم با اندازه ۳/۰ میلی­متر و گرمادرمانی ۵۰ درجه سلسیوس به مدت ۶۰ دقیقه، به میزان ۱۰۰ درصد بدست آمد. این مطالعه، یک روش موثر برای توسعه بنه­های زعفران بدون ویروس ارائه می کند، به طوری که می­تواند برای تکثیر گیاه عاری از ویروس و پایداری صنعت تولید زعفران، نقش مهمی ایفا نماید.

کلیدواژه ها:

الایزا ، زعفران ، ویروس زدایی ، RT-PCR ، RT-qPCR