بررسی تنوع مورفولوژیک ارقام و لاین های عدس (Lens sp. Medik.) براساس صفات زراعی

عدس (Lens culinaris Medik.) گیاهی یک­ساله و متعلق به خانواده بقولات است که پیدا کردن روابط بین صفات در افزایش عملکرد آن از اهمیت زیادی برخوردار است. در این تحقیق، ۷۰ ژنوتیپ بین المللی و سه رقم شاهد (بیله­سوار، کیمیا و محلی) در سال اول در قالب طرح آگمنت با سه تکرار برای شاهدها و در سال دوم در قالب طرح آلفا-لاتیس کشت شدند. آزمایش در شرایط کشت پاییزه در معاونت موسسه تحقیقات کشاورزی دیم (سرارود کرمانشاه) طی سال های ۱۴۰۱-۱۴۰۲ و ۱۴۰۲-۱۴۰۳ اجرا شد. صفات مورد مطالعه شامل ارتفاع بوته، تعداد روز تا گل دهی و رسیدگی، تعداد غلاف در بوته، دوره پر شدن دانه، وزن و عملکرد دانه بودند. تنوع معنی داری در صفات مرتبط با عملکرد در ژنوتیپ های مورد مطالعه وجود داشت. در مورد ارتفاع بوته "ژنوتیپ های G۲۱ و G۸"، تعداد روز تا گل دهی "ژنوتیپ های G۱۳ وG۱۷ ، M۲ و M۱۲"، تعداد روز تا رسیدگی "ژنوتیپ های M۲۰ و M۷، M۱۲، M۳۳، M۲۴، G۴"، تعداد غلاف در بوته "ژنوتیپ های G۳۰ و G۱"، دوره­ی پر شدن دانه "ژنوتیپ هایG۳۲ ، G۴ و M۲۹"، وزن دانه "ژنوتیپ های M۲۴ وM۳۱ " و عملکرد "ژنوتیپ هایM۲۲  وM۲۶ " به ترتیب در دو فصل، وضعیت بهتری نسبت به سایرین نشان دادند. براساس تجزیه خوشه ای، دو گروه متفاوت "۲۹ به ۴۴ و ۱۷ به ۵۶" در دو فصل تشکیل شد که نسبت به هم تفاوت داشتند. به طورکلی، ژنوتیپ های مدیترانه ای از نظر صفات مورد مطالعه وضعیت بهتری نسبت به ژنوتیپ های جهانی و ارقام شاهد نشان دادند. بر این اساس، صفت تعداد غلاف در بوته نقش مهمی در عملکرد دانه در شرایط کشت پاییزه داشت.

کلیدواژه ها:

حبوبات ، شرایط دیم ، طرح های آگمنت و لاتیس ، ویژگی های زراعی