عوامل پیش برنده توسعه فناوری بلاکچین در گردشگری هوشمند ایران

فناوری بلاکچین طی سالهای اخیر به عنوان یکی از محرک های اصلی تحول دیجیتال به ویژه در صنایع خدمات محور مطرح شده است و در حوزه گردشگری هوشمند نیز ظرفیت های چشمگیری دارد. با وجود این ظرفیت ها، توسعه فناوری بلاکچین در گردشگری ایران هنوز توسعه نیافته است و مشخص نیست کدام عوامل دقیقا بیشترین نقش را در رفع این خلا ایفا می کنند. هدف این پژوهش شناسایی عوامل معتبر و بومی پیش برنده توسعه فناوری بلاکچین در گردشگری هوشمند ایران است. در بخش نخست محقق پس از شناسایی کلمات کلیدی مرتبط و با اعمال معیارهای ورود و خروج، ۲۶ مطالعه مرتبط را شناسایی نمود و در بخش بعد به فراترکیب خروجی مرحله قبل پرداخت. یافته های این بخش از طریق ارزیابی محتوایی و اجماع ۱۲ تن از خبرگان گردشگری و فناوری اطلاعات اعتبارسنجی شد. سپس به منظور اعتبارسنجی این عوامل در محیط ایران پرسشنامه ای تدوین شد و در دو دور نظر ۲۵ خبره حوزه گردشگری و فناوری اطلاعات اخذ گردید. یافته ها نشان داد سه عامل توانمندسازهای زیرساختی بلاکچین (امنیت، مقیاس پذیری، کاهش هزینه و قراردادهای هوشمند)، ظرفیت های تحول پذیری سازمان (حمایت مدیریت ارشد، سرمایه گذاری در تحقیق و توسعه و آمادگی دیجیتال) و چیدمان نهادی و تنظیم گری حاکمیتی (سیاست ها و مقررات دولتی، چارچوب های قانونی و فشار ذی نفعان) به عنوان عوامل پیش برنده اصلی توسعه فناوری بلاکچین در گردشگری هوشمند ایران تایید شدند؛ درحالیکه عامل گرایش های رفتاری کاربران نسبت به بلاکچین اجماع لازم را به عنوان عامل اصلی به دست نیاورد. این یافته ها مشخص می کنند که مسیر توسعه فناوری بلاکچین در گردشگری هوشمند ایران بیش از هر چیز وابسته به زیرساخت های فنی، ظرفیت سازمانی و محیط سیاست گذاری است. نوآوری پژوهش حاضر در رویکرد فراترکیب با اعتبارسنجی خبرگان و ارایه چارچوبی بومی شده برای توسعه بلاکچین در گردشگری هوشمند ایران است؛ رویکردی که شواهد بین المللی را با شرایط نهادی، سازمانی و سیاستی کشور پیوند می دهد.

کلیدواژه ها:

گردشگری هوشمند ، بلاکچین ، عوامل پیش برنده ، فراترکیب