واکنش برخی صفات نهال پرتقال محلی (Citrus sinensis L.) پیوندشده روی پایه نارنج به افزودن پسماند آلی و محلول پاشی با روی

هدف: هدف از این پژوهش، بررسی اثر کاربرد ماده آلی و محلول پاشی روی بر رشد رویشی نهال های پرتقال محلی (Citrus sinensis L.) پیوندشده روی پایه نارنج بود. این آزمایش در ایستگاه باغبانی المحاویل وابسته به شرکت عمومی باغبانی و جنگلداری، وزارت کشاورزی عراق، طی دوره زمانی اکتبر ۲۰۲۴ تا ژوئن ۲۰۲۵ انجام شد. هدف اصلی تحقیق، بهبود رشد نهال و وضعیت تغذیه ای آن ها در شرایط نهالستانی بود.مواد و روش ها: کود دامی به عنوان منبع ماده آلی در چهار سطح ۰، ۲۵/۰، ۵۰/۰ و ۷۵/۰ کیلوگرم برای هر نهال به کار رفت. عنصر روی به صورت محلول پاشی برگی در سه غلظت ۰، ۲۰ و ۴۰ میلی گرم روی در لیتر، با استفاده از سولفات روی آبدار اعمال شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. صفات رویشی شامل ارتفاع نهال، قطر ساقه، تعداد برگ، سطح برگ، میزان کلروفیل (عدد SPAD) ، وزن خشک نهال و محتوای عناصر غذایی برگ اندازه گیری شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آنالیز واریانس (ANOVA) و مقایسه میانگین ها با آزمون حداقل اختلاف معنی دار (LSD) در سطح احتمال ۵% انجام گرفت.نتایج: نتایج نشان داد که افزایش سطح ماده آلی موجب بهبود معنی دار تمامی صفات رویشی اندازه گیری شده شد. بیشترین مقادیر در سطح ۷۵/۰ کیلوگرم ماده آلی برای هر نهال به دست آمد؛ به طوری که ارتفاع نهال به ۸۷/۹۸ سانتی متر، قطر ساقه به ۲۳/۱ سانتی متر، تعداد برگ به ۲۷/۹۵ برگ در هر نهال، سطح برگ به ۲۷/۲۱ دسی متر مربع، میزان کلروفیل به ۳۷/۴۵ واحد SPAD، وزن خشک نهال به ۶/۱۱۶ گرم و محتوای نیتروژن برگ به ۸۸/۱% رسید. محلول پاشی روی با غلظت ۴۰ میلی گرم در لیتر نیز باعث افزایش معنی دار تمامی صفات رشد شد، از جمله ارتفاع (۴۵/۹۴ سانتی متر)، قطر ساقه (۲۰/۱ سانتی متر)، تعداد برگ (۹/۹۱ برگ در هر نهال)، سطح برگ (۷/۲۰ دسی متر مربع)، میزان کلروفیل (۴۸/۴۵ واحد SPAD) (و وزن خشک (۳/۱۱۷ گرم)، همراه با بهبود محتوای عناصر معدنی برگ. بیشترین مقادیر تمامی صفات مورد مطالعه در تیمار ترکیبی ۷۵/۰ کیلوگرم ماده آلی به همراه ۴۰ میلی گرم روی در لیتر مشاهده شد.نتیجه گیری: می توان نتیجه گرفت که کاربرد توام ماده آلی و محلول پاشی روی به طور موثری رشد رویشی و وضعیت تغذیه ای نهال های پرتقال محلی را بهبود می بخشد. تیمار ۷۵/۰ کیلوگرم ماده آلی برای هر نهال همراه با ۴۰ میلی گرم روی در لیتر موثرترین تیمار بود و می تواند برای ارتقای کیفیت نهال در نهالستان های مرکبات و استقرار بهتر باغ توصیه شود.

کلیدواژه ها:

بقایای آلی ، پایه نارنج ، روی ، نهال پرتقال