اثر تمرین های قدرت شخصی بر کاهش ترس از شکست در دانش آموزان پسر دبیرستانی شهر سراب

هدف پژوهش حاضر بررسی اثر تمرین های قدرت شخصی بر کاهش ترس از شکست در دانش آموزان پسر دبیرستانی شهر سراب است. ترس از شکست به عنوان یکی از هیجانات منفی موثر بر عملکرد تحصیلی، موجب بروز اضطراب، اجتناب از تلاش و کاهش خودکارآمدی در نوجوانان می شود. بر این اساس، تمرین های قدرت شخصی که ریشه در رویکرد روان شناسی مثبت گرا دارند، می توانند با تمرکز بر توانمندی ها و منابع درونی فرد، در کاهش این هیجان نقش موثری ایفا کنند.روش پژوهش از نوع نیمه تجربی با طرح پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه ی دانش آموزان پسر دبیرستانی شهر سراب در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۲ بود که از میان آنان، ۴۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند و در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۲۰ نفر) قرار گرفتند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه ی ترس از شکست بیرنی و همکاران (ترجمه ی کریمی و همکاران، ۱۴۰۰) و پرسشنامه ی عزت نفس روزنبرگ بود. گروه آزمایش طی هشت جلسه در برنامه ی آموزش تمرین های قدرت شخصی بر اساس الگوی سلیگمن و پترسون (۱۳۸۷) شرکت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس (ANCOVA) مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت.نتایج نشان داد که آموزش تمرین های قدرت شخصی باعث کاهش معنادار ترس از شکست در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد (۰/۰۱>p). همچنین، این تمرین ها موجب افزایش عزت نفس و احساس خودکارآمدی در دانش آموزان شدند. نتایج آزمون پیگیری یک ماهه نیز حاکی از پایداری اثر آموزش بود.بر اساس یافته ها، می توان نتیجه گرفت که تمرکز بر قدرت های شخصی به عنوان یک راهبرد آموزشی و مشاوره ای می تواند به کاهش ترس از شکست و بهبود سلامت روانی در نوجوانان منجر شود. به کارگیری چنین برنامه هایی در محیط های آموزشی به ویژه مدارس پسرانه، می تواند گامی موثر در جهت ارتقای بهزیستی تحصیلی و هیجانی دانش آموزان باشد.

کلیدواژه ها:

تمرین های قدرت شخصی ، ترس از شکست ، عزت نفس ، خودکارآمدی ، دانش آموزان پسر دبیرستانی.