پیشبینی پیامدهای هیجانی و عاطفی دانش آموزان بر اساس الگوی بهره گیری از شبکه ها و محیط های مجازی

زمینه و اهداف: نوجوانی دوره ای رشدی است که با استفاده گسترده از شبکه های اجتماعی و افزایش شیوع مشکلات هیجانی مانند افسردگی و اضطراب همراه است. شواهد علمی نشان می دهد که شیوه استفاده از شبکه های اجتماعی (فعال یا منفعل) می تواند پیش بینی کننده مهمی برای این مشکلات باشد؛ به طوری که استفاده فعال با احتمال بالاتر قربانی شدن در قلدری سایبری مرتبط است. از آنجا که قربانی شدن با مشکلات هیجانی شدیدتری همراه است، شبکه های اجتماعی بستری مهم برای درک سلامت روان نوجوانان به شمار می آیند. بر این اساس، هدف اصلی این پژوهش بررسی رابطه شیوه استفاده از شبکه های اجتماعی با مشکلات هیجانی و نقش میانجی قربانی شدن در قلدری سایبری در این رابطه بود.روش ها: این پژوهش بر روی یک نمونه در دسترس شامل ۱۸۲۲ دانش آموز (۴۹٪ پسر و ۵۱٪ دختر؛ میانگین سنی ۱۳/۲۲ سال با انحراف معیار ۰/۶۲۹) از مجموع ۶۴ مدرسه ابتدایی در سراسر کرواسی انجام شد. ابزارهای پژوهش شامل نسخه اصلاح شده کرواتی مقیاس استفاده فعال و منفعل از شبکه های اجتماعی، خرده مقیاس های اضطراب و افسردگی از مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس (نسخه نوجوانان)، و خرده مقیاس قربانی شدن سایبری از پرسشنامه پروژه مداخله قلدری سایبری اروپا بود.یافته ها: نتایج نشان داد استفاده منفعل از شبکه های اجتماعی در میان پسران تنها به طور مستقیم با اضطراب مرتبط است، در حالی که در میان دختران تنها در تبیین افسردگی نقش دارد. در خصوص نقش میانجی قربانی شدن در قلدری سایبری، میانجی گری کامل در ارتباط بین استفاده فعال از شبکه های اجتماعی و مشکلات هیجانی هم در دختران و هم در پسران مشاهده شد.نتیجه گیری: یافته های این پژوهش افزون بر ارائه یک سهم نظری مهم، می تواند در طراحی و توسعه مداخلات روان اجتماعی برای ارتقای سلامت روان نوجوانان مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

شبکه های اجتماعی ، مشکلات هیجانی نوجوانان ، قلدری سایبری