مقایسه یادگیری مشارکتی و یادگیری فردی بر عملکرد درسی دانش آموزان کلاس های چندپایه

پژوهش حاضر با هدف مقایسه تاثیر یادگیری مشارکتی و یادگیری فردی بر عملکرد درسی دانش آموزان کلاس های چندپایه روستایی انجام شده است. کلاس های چندپایه به دلیل ترکیب ناهمگون سنی، تفاوت های یادگیری و محدودیت منابع آموزشی، نیازمند مدل های تدریس کارآمدتری هستند. این پژوهش از نوع توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر رویکرد مقایسه ای است. جامعه آماری شامل ۲۴۳ دانش آموز در پایه های ۱ تا ۶ مدارس روستایی چندپایه بوده است. با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای، ۹۶ دانش آموز به عنوان نمونه انتخاب و به دو گروه «یادگیری مشارکتی» (۴۸ نفر) و «یادگیری فردی» (۴۸ نفر) تقسیم شدند. برای سنجش عملکرد درسی، آزمون پیشرفت تحصیلی با ضریب پایایی ۰. ۸۷ مورد استفاده قرار گرفت. همچنین برای کنترل کیفیت اجرای روش های تدریس، از برگه مشاهده معلم با روایی تایید شده ۹۱% بهره گرفته شد. در ابتدا، نتایج آزمون پیش آزمون نشان داد که اختلاف میانگین اولیه دو گروه کمتر از ۳% بوده و از نظر آماری معنادار نبود (p=۰. ۶۲). پس از اجرای دوره آموزشی چهار هفته ای، تحلیل داده ها با آزمون t مستقل نشان داد که میانگین نمرات عملکرد درسی در گروه یادگیری مشارکتی ۲۳٫۴٪ بالاتر از گروه یادگیری فردی است (میانگین گروه مشارکتی: ۱۷. ۸، میانگین گروه فردی: ۱۴. ۴). این تفاوت به طور معناداری مورد تایید قرار گرفت (t=۴. ۹۱, p<۰. ۰۰۱). بررسی درصدهای پیشرفت تحصیلی نشان داد که ۶۸٪ از دانش آموزان گروه مشارکتی در سطح «پیشرفت زیاد» قرار گرفتند، در حالی که تنها ۳۱٪ از دانش آموزان گروه فردی به این سطح رسیدند. همچنین ۲۱٪ از دانش آموزان گروه فردی در سطح «پیشرفت کم» باقی ماندند، در حالی که این درصد در گروه مشارکتی تنها ۵٪ بود. تحلیل واریانس یک طرفه نیز نشان داد که ۳۷٪ از تغییرات عملکرد تحصیلی به نوع روش یاددهی–یادگیری مربوط است (η²=۰. ۳۷). افزون بر این، نتایج پرسش نامه انگیزش تحصیلی نشان داد که استفاده از یادگیری مشارکتی باعث افزایش ۴۲٪ در نمرات انگیزشی دانش آموزان شد، در مقابل یادگیری فردی تنها ۱۲٪ افزایش انگیزشی ایجاد کرد. این یافته ها نشان می دهد که یادگیری مشارکتی به دلیل ایجاد ساختارهای حمایتی دانش آموزدانش آموز، افزایش فرصت تعامل، فعال سازی راهبردهای شناختی و فراشناختی، و کاهش اضطراب آموزشی، به طور معنادار موجب بهبود عملکرد تحصیلی در کلاس های چندپایه می شود. بر اساس نتایج، پیشنهاد می شود معلمان چندپایه از الگوهای مشارکتی مانند جیگسا، تدریس همسال، گروه های ناهمگن و بحث های هدایت شده بیشتر بهره بگیرند تا کیفیت یادگیری در محیط های چندپایه ارتقا یابد.

کلیدواژه ها:

کلاس های چندپایه ، آموزش ، معلم ، تدریس.