تحلیل چندبعدی ابعاد هنر تدریس در عصر تکنولوژی پیشرفته: تلفیق دیدگاه های میان رشته ای

پژوهش حاضر با هدف تحلیل چندبعدی ابعاد هنر تدریس در عصر تکنولوژی پیشرفته و با مشارکت تخصص های گوناگون از رشته های زبان و ادبیات فارسی، علوم تربیتی، تربیت بدنی و زبان انگلیسی انجام شده است. ورود فناوری های نوین به عرصه آموزش، اگرچه امکانات و فرصت های بی نظیری را فراهم آورده، اما چالش های جدیدی را نیز پیش روی معلمان قرار داده و پرسش های بنیادینی را در مورد ماهیت هنر تدریس در این عصر جدید مطرح کرده است. این پژوهش با استفاده از رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون (تماتیک) به واکاوی ابعاد هنر تدریس از دیدگاه ۲۵ نفر از معلمان و اساتید برجسته در پنج رشته تخصصی مختلف (زبان و ادبیات فارسی، علوم تربیتی، تربیت بدنی، علوم تجربی و زبان انگلیسی) پرداخته است. مشارکت کنندگان با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند و داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق جمع آوری گردید. فرایند مصاحبه تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده ها با استفاده از روش براون و کلارک (۲۰۰۶) در شش مرحله کدگذاری و تحلیل شدند. یافته های پژوهش منجر به شناسایی پنج بعد اصلی برای هنر تدریس در عصر تکنولوژی پیشرفته شد: ۱) بعد ارتباطی-عاطفی (شامل مولفه های همدلی دیجیتال، ارتباط اصیل در فضای مجازی و مدیریت عواطف آنلاین)، ۲) بعد خلاقیت-تلفیقی (شامل مولفه های تلفیق هنرمندانه فناوری و محتوا، طراحی تجارب یادگیری بدیع و نوآوری در ارزشیابی)، ۳) بعد اخلاقی-هویتی (شامل مولفه های تربیت شهروند دیجیتال مسئولیت پذیر، حراست از حریم خصوصی و هویت حرفه ای معلم در عصر دیجیتال)، ۴) بعد جسمانی-حرکتی (شامل مولفه های توجه به سلامت جسمانی در عصر دیجیتال، تلفیق فعالیت های بدنی با یادگیری و مدیریت فضای فیزیکی و مجازی)، و ۵) بعد زیبایی شناختی-ادبی (شامل مولفه های بهره گیری از ظرفیت های ادبیات در محتوای دیجیتال، خلق زیبایی در ارائه و ارتقای ذوق ادبی دانش آموزان در فضای مجازی). نتایج نشان داد که هنر تدریس در عصر تکنولوژی پیشرفته، فراتر از مهارت های فنی صرف، به ترکیبی پیچیده از شایستگی های ارتباطی، خلاقانه، اخلاقی، جسمانی و زیبایی شناختی نیاز دارد. بر اساس یافته ها، الگویی چندبعدی برای هنر تدریس در عصر دیجیتال ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

هنر تدریس ، تکنولوژی پیشرفته ، آموزش دیجیتال ، تحلیل چندبعدی ، رویکرد میان رشته ای.