مفهوم تعلیم و تربیت در نظام آوزش و پرورش در ایران

تعلیم و تربیت اسلامی از ارکان بنیادین نظام آموزشی در جوامع مسلمان به شمار می آید و هدف آن پرورش انسان هایی آگاه، متعهد و اخلاق مدار است. در نظام آموزش و پرورش ایران، این مفهوم نه تنها جنبه ای نظری دارد، بلکه در سیاست ها، برنامه های درسی و فعالیت های پرورشی نیز تجلی یافته است. غایت این نظام، تربیت نسلی است که در کنار فراگیری علم، ارزش های دینی و اخلاقی را در رفتار فردی و اجتماعی خویش نهادینه سازد. تعلیم و تربیت در نگاه اسلامی، فراتر از انتقال دانش بوده و شامل پرورش همه جانبه ی شخصیت انسانی در ابعاد اخلاقی، معنوی، عقلانی و اجتماعی است.قرآن کریم و احادیث اهل بیت(ع) بر آموزش همراه با عمل صالح و تهذیب اخلاق تاکید دارند؛ از این رو، علم در صورتی ارزشمند است که با عمل و رفتار نیکو همراه باشد. نظام آموزشی ایران نیز با الهام از این بینش، درصدد است پیوند دانش و اخلاق را در تمامی ساحت های تربیتی حفظ کند. مدرسه به عنوان محیط اصلی شکل گیری شخصیت، نقشی تعیین کننده در ساخت هویت دینی و فرهنگی دانش آموزان دارد و معلم، افزون بر نقش آموزشی، الگوی رفتاری و اخلاقی آنان محسوب می شود.تربیت اسلامی در مدرسه، مسئولیت پذیری، مشارکت اجتماعی و رشد معنوی را توامان تقویت می کند و زمینه ساز تحقق توسعه ی علمی و اخلاقی جامعه است. بررسی مبانی و اهداف تعلیم و تربیت اسلامی، جایگاه دین در سیاست گذاری آموزشی را تبیین کرده و ابعاد نظری و کاربردی نظام تعلیم و تربیت ایران را روشن می سازد. این پژوهش می کوشد با تحلیل مولفه های تعلیم و تربیت اسلامی در نظام آموزشی کشور، تصویری جامع از کارکردهای تربیت دینی در محیط آموزش رسمی ارائه دهد؛ امری که می تواند به بهبود سیاست ها و ارتقای کارآمدی نظام آموزش و پرورش یاری رساند.

کلیدواژه ها:

تعلیم و تربیت اسلامی ، نظام آموزش و پرورش ایران ، تربیت دینی ، اخلاق و معنویت ، هویت فرهنگی ، مسئولیت پذیری ، ارزش های اخلاقی ، قرآن و احادیث ، پیوند علم و اخلاق ، سیاست گذاری آموزشی