نقش ترکیبات آنتی اکسیدانی در کاهش آسیب اکسیداتیو ناشی از تنش دمایی (گرما و سرما) در گیاهان

چکیدهتنش های دمایی شامل گرما و سرمای شدید، از مهم ترین عوامل محدودکننده رشد و تولیدات کشاورزی در سراسر جهان به شمار می روند. این تنش ها منجر به اختلالات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی متعددی در سلول های گیاهی می شوند که بارزترین آن ها، تولید بیش از حد گونه های فعال اکسیژن (ROS) و ایجاد تنش اکسیداتیو است. انباشت ROS موجب پراکسیداسیون لیپیدهای غشاء، دناتوره شدن پروتئین ها و آسیب به اسیدهای نوکلئیک می گردد. گیاهان برای مقابله با این شرایط، یک سیستم دفاع آنتی اکسیدانی پیچیده شامل اجزای آنزیمی (مانند سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز) و غیرآنزیمی (مانند آسکوربات، گلوتاتیون، پرولین و ترکیبات فنلی) را تکامل بخشیده اند. این مقاله مروری، با بررسی ۱۲ مطالعه معتبر علمی، به تحلیل مکانیسم های تولید ROSتحت تنش های دمایی و نقش حیاتی ترکیبات آنتی اکسیدانی در پاکسازی این رادیکال های آزاد و حفظ هموستازی سلولی می پردازد.

کلیدواژه ها:

تنش دمایی ، استرس اکسیداتیو ، گونه های فعال اکسیژن (ROS) ، آنتی اکسیدان های آنزیمی ، آنتی اکسیدان های غیرآنزیمی.