بررسی چالش ها و پیامدهای استقرار نظام حسابداری تعهدی و بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد در ارتقای شفافیت مالی نظام آموزش و پرورش

نظام آموزش و پرورش به عنوان یکی از بزرگترین مصرف کنندگان بودجه عمومی، همواره با چالش تخصیص بهینه منابع و پاسخگویی مالی مواجه بوده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی پیامدهای استقرار سیستم حسابداری تعهدی و بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد بر ارتقای شفافیت مالی و بهره وری تخصیص منابع در ادارات کل آموزش و پرورش انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از منظر روش گردآوری داده ها، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل مدیران مالی، ذی حسابان و کارشناسان ارشد بودجه در ادارات کل آموزش و پرورش قطب مرکزی کشور بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، تعداد ۱۸۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر مقیاس لیکرت بود که روایی محتوایی و پایایی آن به تایید رسید. جهت رعایت اصل عدم تکرار داده ها، نتایج دقیق توصیفی و استنباطی منحصرا در جداول آماری درج گردید و در متن تنها به تحلیل کیفی این ارقام پرداخته شد. یافته های مستخرج از مدل سازی معادلات ساختاری و آزمون های تی تک نمونه ای نشان داد که استقرار حسابداری تعهدی تاثیر مثبت و معناداری بر شناسایی دقیق بهای تمام شده خدمات آموزشی دارد. همچنین، استقرار بودجه ریزی عملیاتی به طور قابل توجهی موجب ارتقای انضباط مالی و انحراف گیری دقیق در بودجه مدارس گردیده است. در بخش کیفی نیز مشخص شد که کمبود زیرساخت های یکپارچه نرم افزاری و مقاومت نیروی انسانی در برابر تغییر سیستم نقدی به تعهدی، از مهم ترین موانع این گذار تاریخی در وزارت آموزش و پرورش به شمار می روند. نتایج این پژوهش بر لزوم تسریع در اجرای کامل استانداردهای حسابداری بخش عمومی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

حسابداری بخش عمومی ، آموزش و پرورش ، حسابداری تعهدی ، بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد ، شفافیت مالی ، بهای تمام شده خدمات.