اخلاق دارویی و صیانت از طبیعت؛ بازخوانی مدیریت پسماندهای دارویی در پرتو قرآن کریم و دانش نوین داروسازی

مدیریت پسماندهای دارویی یکی از چالش های نوظهور و در عین حال راهبردی در حوزه سلامت عمومی، محیط زیست و اخلاق حرفه ای است. گسترش مصرف داروهای شیمیایی، زیستی و هورمونی در دهه های اخیر، اگرچه نقش موثری در ارتقای سلامت جوامع داشته، اما در صورت نبود نظام کارآمد برای جمع آوری، امحا و بازیافت پسماندهای دارویی، به تهدیدی جدی برای منابع آب و خاک تبدیل شده است. نفوذ ترکیبات دارویی به آب های سطحی و زیرزمینی، تغییر تعادل زیستی اکوسیستم ها، بروز مقاومت های دارویی و آسیب های تدریجی به سلامت انسان از جمله پیامدهای این بحران خاموش به شمار می رود.این پژوهش با رویکردی میان رشته ای، به بررسی مدیریت پسماندهای دارویی با تلفیق آموزه های قرآنی و دستاوردهای نوین داروسازی می پردازد. پرسش اصلی مقاله آن است که چگونه می توان با تکیه بر مبانی قرآنی همچون اصل امانت داری، نهی از فساد در زمین، اعتدال در مصرف و مسئولیت اجتماعی انسان، الگوی بومی و اخلاق محوری برای مدیریت پسماندهای دارویی ارائه داد. روش تحقیق توصیفی تحلیلی است و داده ها از منابع معتبر داروسازی، محیط زیست و تفاسیر قرآنی استخراج و تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد که آموزه های قرآن کریم ظرفیت بالایی برای تقویت رویکردهای نوین داروسازی در جهت حفاظت از منابع آب و خاک دارند و می توان از این هم افزایی، چارچوبی کارآمد برای سیاست گذاری، آموزش و عمل حرفه ای در حوزه داروسازی و سلامت محیط زیست ارائه کرد.

کلیدواژه ها:

مدیریت پسماندهای دارویی ، حفاظت از آب و خاک ، اخلاق محیط زیست ، قرآن کریم ، داروسازی نوین