بحران مشروعیت و کارآمدی در حکمرانی شهری مطالعه ای سیاسی بر رابطه دولت، جامعه و مدیریت محلی

حکمرانی شهری در ایران و بسیاری از جوامع در حال گذار، در میانه دو مطالبه هم زمان قرار گرفته است. از یک سو شهروندان از مدیریت محلی انتظار حل مسائل ملموس و روزمره را دارند، از حمل و نقل و آلودگی تا مسکن، ایمنی، خدمات و عدالت فضایی. از سوی دیگر دولت مرکزی به دلایل امنیتی، اقتصادی و حقوقی می کوشد کنترل سیاست گذاری و منابع را حفظ کند. این شکاف میان انتظار اجتماعی و ظرفیت نهادی، به شکل گیری بحران کارآمدی می انجامد و هنگامی که ناکامی های تکرارشونده تبیین و جبران نمی شود، به بحران مشروعیت تبدیل می گردد. مقاله حاضر با رویکرد سیاسی و نهادی، رابطه دولت، جامعه و مدیریت محلی را به مثابه یک میدان قدرت تحلیل می کند که در آن مشروعیت از راه های حقوقی، عملکردی و ارتباطی تولید یا تضعیف می شود. استدلال اصلی این است که مشروعیت شهری تنها محصول قانونی بودن یا انتخابات نیست، بلکه پیامد کیفیت حکمرانی روزمره، شفافیت تصمیم، پاسخگویی، عدالت در توزیع و امکان مشارکت معنادار شهروندان است. در این چارچوب، کارآمدی بدون مشروعیت به فرمانبری شکننده و پرهزینه می انجامد و مشروعیت بدون کارآمدی به سرمایه اجتماعی فرسوده و مشارکت نمایشی. مقاله با تلفیق نظریه مشروعیت، حکمرانی چندسطحی و رویکرد سرمایه اجتماعی، نشان می دهد چگونه تمرکز مالی، تعارض نهادی، سیاست زدگی شوراها، ضعف نظام شایسته گزینی و فقدان سازوکارهای گفت و گوی عمومی، چرخه ای از بی اعتمادی و ناکارآمدی می سازد. در پایان، بسته ای از راهبردهای اصلاحی از سطح قواعد بازی تا ظرفیت اجرایی و ارتباطات عمومی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

مشروعیت سیاسی ، کارآمدی حکمرانی ، حکمرانی شهری ، دولت محلی ، سرمایه اجتماعی