نقش مدیریت نگهداری در بهبود عملکرد و افزایش عمر مفید ساختمان ها

مدیریت نگهداری ساختمان به عنوان هسته عملیاتی مدیریت دارایی های فیزیکی نقش اساسی در پایداری عملکرد، کاهش هزینه ها و افزایش عمر مفید ساختمان ها ایفا می کند. این پژوهش با هدف تبیین و آزمون تجربی مدل اثرگذاری مولفه های مدیریت نگهداری بر عملکرد بهره برداری و عمر مفید ساختمان های شهری طراحی شد. پژوهش از نوع کمی، کاربردی و توصیفی–تحلیلی بوده و جامعه آماری آن شامل مدیران پروژه، مهندسان ناظر، مدیران تاسیسات و کارشناسان نگهداری ساختمان های عمومی و مسکونی بود. حجم نمونه ۱۸۰ نفر با استفاده از فرمول کوکران و نمونه گیری تصادفی ساده تعیین شد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته ۳۵ گویه ای با طیف لیکرت پنج درجه ای شامل سه سازه بلوغ مدیریت نگهداری، عملکرد بهره برداری و شاخص های عمر مفید بود. روایی محتوا با شاخص های CVR و CVI و نظر ۸ خبره حوزه مدیریت ساخت و نگهداشت تایید و پایایی با آلفای کرونباخ بین ۰.۸۶ تا ۰.۹۳ محاسبه شد. تحلیل داده ها با استفاده از SPSS، آمار توصیفی، آزمون های KMO و بارتلت، تحلیل عاملی تاییدی و رگرسیون چندگانه میانجی گری انجام شد. نتایج نشان داد نگهداری پیشگیرانه (β=۰.۴۷, p<۰.۰۰۱)، آموزش و شایستگی نیروی انسانی (β=۰.۳۲, p=۰.۰۰۱) و استقرار سامانه مدیریت نگهداری کامپیوتری (β=۰.۲۹, p=۰.۰۰۳) بیشترین اثر را بر بهبود عملکرد بهره برداری دارند. همچنین اثر غیرمستقیم مدیریت نگهداری بر افزایش عمر مفید از طریق بهبود عملکرد تایید شد (اثر کل=۰.۵۳). برآوردهای اقتصادی نشان می دهد ارتقای بلوغ نگهداری می تواند هزینه های تعمیرات اضطراری را ۲۲ تا ۲۵ درصد کاهش و شاخص عمر مفید ادراک شده را ۱۸ تا ۲۱ درصد افزایش دهد. یافته ها چارچوبی کاربردی برای اولویت بندی سرمایه گذاری های نگهداری و سیاست گذاری موثر در مدیریت ساختمان ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

مدیریت نگهداری ساختمان ، عملکرد بهره برداری ، عمر مفید ساختمان ، نگهداری پیشگیرانه ، سامانه مدیریت نگهداری کامپیوتری