بررسی تاثیر سبک های تدریس معلمان بر کیفیت تعلیم و تربیت دانش آموزان در آموزش و پرورش

پژوهش حاضر با هدف تبیین تاثیر سبک های تدریس معلمان بر کیفیت فرایندهای تعلیم و تربیت دانش آموزان در نظام آموزش و پرورش انجام شد. با توجه به تحولات معاصر در رویکردهای تعلیم و تربیت و ضرورت عبور از الگوهای سنتی آموزش، این مطالعه در پی پاسخ به این پرسش اساسی است که سبک های مختلف تدریس چگونه ابعاد شناختی، عاطفی و اجتماعی تربیت را در محیط های آموزشی تحت تاثیر قرار می دهند. پژوهش با رویکرد کیفی و بر مبنای روش پدیدارشناسی تفسیری انجام گرفت. مشارکت کنندگان شامل معلمان و دانش آموزان دوره متوسطه بودند که با نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته و مشاهده مستقیم کلاس های درس گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون کدگذاری و تحلیل شدند. به منظور تامین اعتبار داده ها از راهبردهای بازبینی مشارکت کنندگان، همسوسازی منابع داده (مثلث سازی) و بررسی همتایان استفاده شد. یافته ها نشان داد سبک های تدریس تعاملی و یادگیرنده محور با افزایش مشارکت فعال، تقویت انگیزش درونی، بهبود تعاملات تربیتی و رشد مسئولیت پذیری دانش آموزان، کیفیت تعلیم و تربیت را به طور معناداری ارتقا می دهند؛ در حالی که سبک های انتقال محور و مبتنی بر سخنرانی عمدتا به یادگیری سطحی محدود شده و اثرگذاری کمتری بر ابعاد پرورشی و مهارت های اجتماعی دارند. همچنین نتایج بیانگر آن است که کیفیت رابطه معلم و دانش آموز به عنوان متغیری زمینه ای، نقش تعیین کننده ای در اثربخشی سبک تدریس در تحقق اهداف آموزش و پرورش ایفا می کند. بر این اساس، بازنگری در سیاست ها و برنامه های توانمندسازی معلمان با تاکید بر رویکردهای فعال و تربیت محور، ضرورتی اساسی در مسیر ارتقای کیفیت تعلیم و تربیت در نظام آموزش و پرورش محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

تعلیم و تربیت ، آموزش و پرورش ، سبک های تدریس ، رویکرد کیفی ، تحلیل مضمون.