ارتباط خودکارآمدی زبانی دانش آموزان با مهارت های شنیداری و گفتاری

پژوهش حاضر با adop رویکردی مروری و با هدف واکاوی عمیق و چندبعدی رابطه میان خودکارآمدی زبانی دانش آموزان و مهارت های شنیداری و گفتاری آنان نگاشته شده است. خودکارآمدی زبانی که ریشه در نظریه شناختی-اجتماعی آلبرت بندورا دارد، به باورها و قضاوت های فرد در مورد توانایی های خود برای یادگیری و به کارگیری موثر یک زبان اطلاق می شود. این باورهای انگیزشی-شناختی نقشی محوری در موفقیت فراگیران زبان ایفا می کنند، زیرا تعیین می کنند که فرد چه میزان تلاش برای یادگیری صرف کند، در مواجهه با دشواری ها تا چه حد پایدار باشد و چه سطحی از اضطراب را در موقعیت های ارتباطی تجربه کند. از سوی دیگر، مهارت های شنیداری و گفتاری به عنوان دو مولفه اصلی ارتباط شفاهی، نه تنها ابزارهای بنیادین برای دریافت و تولید معنا هستند، بلکه بستری را برای تجربه موفقیت یا شکست فراهم می آورند که مستقیما بر شکل گیری و تثبیت باورهای خودکارآمدی تاثیر می گذارد. در این مقاله، ابتدا مبانی نظری خودکارآمدی زبانی و مدل های پردازش مهارت های شنیداری و گفتاری تشریح شده و سپس با مرور نظام مند پیشینه پژوهشی داخلی و خارجی، چگونگی تعامل دوسویه و پیچیده این متغیرها بررسی می گردد. یافته های این مرور نشان می دهد که رابطه بین خودکارآمدی و مهارت های شنیداری-گفتاری، رابطه ای دیالکتیک و خودتقویت شونده است؛ بدین معنا که دانش آموزانی که از خودکارآمدی بالاتری برخوردارند، با اعتمادبه نفس بیشتری به شنیدن متون پیچیده مبادرت می ورزند و با پشتکار بیشتر در فعالیت های گفتاری شرکت می کنند که این امر به نوبه خود به بهبود عملکرد و در نتیجه، تقویت بیشتر باورهای خودکارآمدی منجر می شود. در مقابل، ضعف در این مهارت ها می تواند چرخه ای معیوب از ناامیدی، اجتناب و تضعیف خودکارآمدی را ایجاد نماید. این مقاله مروری با تاکید بر نقش میانجی گری متغیرهایی همچون اضطراب، راهبردهای فراشناختی و کمال گرایی، تلاش می کند تا تصویری جامع از این پیوندهای چندلایه ارائه داده و در پایان، ضمن تحلیل شکاف های پژوهشی موجود، دلالت های تربیتی و آموزشی آن را برای معلمان، برنامه ریزان درسی و پژوهشگران حوزه آموزش زبان تشریح نماید.

کلیدواژه ها:

خودکارآمدی زبانی ، مهارت شنیداری ، مهارت گفتاری ، باورهای انگیزشی ، آموزش زبان ، دانش آموزان