بررسی رابطه اضطراب ریاضی با عملکرد تحصیلی و خودکارآمدی در دانش آموزان دوره ابتدایی

این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین اضطراب ریاضی، خودکارآمدی و عملکرد تحصیلی در دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شد. اضطراب ریاضی به عنوان یک عامل هیجانی منفی، می تواند تاثیرات مخربی بر فرآیندهای شناختی و در نهایت پیشرفت تحصیلی دانش آموزان داشته باشد، در حالی که خودکارآمدی به عنوان یک باور شناختی مثبت، نقشی کلیدی در انگیزش و موفقیت ایفا می کند. این مطالعه از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه پنجم و ششم ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که از میان آن ها ۳۵۰ نفر با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه اضطراب ریاضی آمارک (AMAS)، مقیاس خودکارآمدی ریاضی (MSES) و معدل درس ریاضی دانش آموزان به عنوان شاخص عملکرد تحصیلی استفاده شد. روایی ابزارها توسط متخصصان تایید و پایایی آن ها از طریق آلفای کرونباخ (به ترتیب ۰.۸۸ و ۰.۹۱) مطلوب ارزیابی شد. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه در نرم افزار SPSS-۲۶ تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بین اضطراب ریاضی و عملکرد تحصیلی رابطه منفی و معناداری وجود دارد (r = -۰.۴۵، p < ۰.۰۱). همچنین، رابطه مثبت و معناداری بین خودکارآمدی و عملکرد تحصیلی مشاهده شد (r = ۰.۵۸، p < ۰.۰۱). نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان داد که اضطراب ریاضی و خودکارآمدی به طور معناداری قادر به پیش بینی عملکرد تحصیلی ریاضی هستند (F(۲, ۳۴۷) = ۸۸.۴۱، p < ۰.۰۰۱)، به طوری که این دو متغیر مجموعا ۳۳% از واریانس عملکرد تحصیلی را تبیین می کنند. این نتایج بر اهمیت توجه به عوامل روان شناختی در محیط های آموزشی تاکید دارد و پیشنهاد می کند که مداخلات مبتنی بر کاهش اضطراب و تقویت خودکارآمدی می تواند به بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان در درس ریاضی کمک شایانی نماید.

کلیدواژه ها:

اضطراب ریاضی ، عملکرد تحصیلی ، خودکارآمدی ، دانش آموزان ابتدایی ، روان شناسی تربیتی ، یادگیری ریاضی.