بررسی تطبیقی جلوه های عشق در اشعار غالب دهلوی و صائب تبریزی

یکی ازگسترده ترین و مهم ترین مباحث ادبیات عرفانی و غنایی، عشق و مفاهیم آن است. بسامد بسیار این مضمون در متون ادب فارسی، اهمیت آن را نشان می دهد. از قرن ششم که مفاهیم عرفانی با اشعار و غزلیات سنایی به عرصه شعر و ادب فارسی وارد شد عارفان و شاعران بزرگی همچون عطار، مولانا، سعدی و حافظ، آموزه ها و مفاهیم عاشقانه و عرفانی را به طور گسترده در آثار خود به کار بردند. در این جستارکه با شیوه ی توصیفی تحلیلی نوشته شده، جلوه های مختلف عشق در اشعار صائب تبریزی و غالب دهلوی، با رویکرد تطبیقی بررسی و تحلیل شده است. صائب تبریزی در قرن یازدهم و غالب دهلوی در قرن سیزدهم از سرآمدان شعر سبک هندی در ایران و شبه قاره هند هستند. یافته های تحقیق نشان می دهد: صائب تبریزی و غالب دهلوی علاوه بر بهره مندی از آموزه های اسلامی، عرفانی و آیین هندو از شرایط اجتماعی، سیاسی و فرهنگی نیز تاثیر پذیرفته اند. هر دو شاعر به مفاهیم مشترک و کلاسیک عشق همچون: وحدت وجود، تقابل عقل و عشق، فطری بودن، شجاعت و گره گشایی و تسلیم و رضا اشاره کرده اند. در شعر صائب توجه به مفاهیم اجتماعی عشق، فلسفه رنج، عشق و شعر همچنین وطن نمود چشمگیری دارد که از وجوه افتراق شعر او با غالب دهلوی محسوب می شود. اما غالب در تبیین عشق، بیشتر به جنبه های فردی، درونی و روحی خود اشاره دارد.

کلیدواژه ها:

عشق ، عرفان ، سبک هندی ، صائب تبریزی ، غالب دهلوی ، مقایسه تطبیقی