ساختار قدرت و گفتمان نهادی در شوراهای آموزش و پرورش شهرستان ها: تحلیلی مردم نگارانه از منطق های سلطه و طرد مشارکت

هدف این پژوهش، واکاوی مردم نگارانه ساختار قدرت و گفتمان نهادی حاکم بر شوراهای آموزش و پرورش شهرستان هاست. این پژوهش بر این فرض استوار است که تجربه مشارکت در شورا، نه صرفا تابع ساختارهای قانونی و آیین نامه ای، بلکه متاثر از روابط پنهان قدرت، زبان مسلط نهادی، آیین های گفتار و سکوت، و تجربه زیسته کنشگران است. پژوهش در چارچوب رویکرد کیفی و با بهره گیری از روش مردم نگاری تفسیری انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساخت یافته، گروه های کانونی، و تحلیل اسناد رسمی شوراها گردآوری و با روش کدگذاری سه مرحله ای تحلیل شده اند. یافته ها نشان داد که ساختار قدرت در شوراها از نظمی پنهان و غیررسمی پیروی می کند که تصمیم ها را پیشاپیش در بیرون از جلسه سامان می دهد و نقش مشارکت کنندگان را به تاییدگر فرمالیستی تقلیل می دهد. گفتمان حاکم بر شورا، زبانی آیینی، تکراری و محافظه کارانه است که تضارب آرا را حذف و سکوت را فضیلت می نماید. همچنین تجربه زیسته اعضای شورا حاکی از وضعیت «مشارکت تعلیق شده» است، جایی که حضور نهادی بدون امکان اثرگذاری واقعی تداوم می یابد. این سه خوشه مفهومی، یعنی قدرت در سایه، گفتمان آیینی، و مشارکت تعلیق شده، ساختاری مثلثی از سلطه نرم و طرد مشارکت را بازنمایی می کنند. نتایج نشان داد که اصلاح شوراها مستلزم بازاندیشی در زبان، آیین ها، و ساختارهای نامرئی مشارکت است، نه صرفا تغییر در ترکیب اعضا یا سازوکار اجرایی

کلیدواژه ها:

مردم نگاری نهادی ، ساختار قدرت ، گفتمان آیینی ، مشارکت تعلیق شده ، شوراهای آموزش و پرورش.