راهکارهای کاهش خودبیگانگی تحصیلی برای حل مشکلات دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف شناسایی راهکارهای کاهش خودبیگانگی تحصیلی برای حل مشکلات دانش آموزان انجام شده است. خودبیگانگی تحصیلی به عنوان احساس جدایی، بی معنایی و بی قدرتی نسبت به فرایند یادگیری، یکی از چالش های اساسی نظام های آموزشی معاصر محسوب می شود. یافته های حاصل از مطالعات داخلی و خارجی نشان می دهد که این پدیده ریشه در عواملی چون یکنواختی روش های تدریس، بی ارتباطی محتوای درسی با زندگی واقعی، فرهنگ قضاوت گر کلاس و روابط خشک و غیراصیل میان معلم و دانش آموز دارد. راهکارهای کاهش خودبیگانگی تحصیلی در سطوح گوناگون قابل دسته بندی هستند. در سطح طراحی آموزشی، بازاندیشی در تکالیف درسی و ایجاد فرصت های اصیل برای درگیری فکری دانش آموزان، نقش تعیین کننده ای در کاهش احساس بیگانگی ایفا می کند. در سطح تعاملات کلاسی، ایجاد فرهنگ مثبت مواجهه با خطا و تقویت روابط حمایت گر میان معلم و دانش آموز، احساس تعلق و امنیت روانی را افزایش می دهد. در سطح ساختاری، حرکت از رویکردهای کنترل محور به سوی جوامع یادگیری اصیل که در آن کنجکاوی و اشتیاق جایگزین انطباق و اطاعت می شود، بستری برای کاهش خودبیگانگی فراهم می آورد. در مجموع، غلبه بر خودبیگانگی تحصیلی نیازمند تحولی بنیادین در نگاه به یادگیری و نقش دانش آموز در فرایند تربیت است.