معماری به مثابه میانجی قصدمندی مشترک: بازخوانی پدیدارشناختی برهم کنش اجتماعی در فضاهای بدن مند

برهم کنش های اجتماعی همواره در موقعیت هایی بدن مند و معماری مند رخ می دهند. بااین حال، با مطالعه و بررسی بسیاری از نظریه های قصدمندی مشترک، احساس می شود که نقش سازمان فضایی و معماری در برپایی افق مشترک معنا نادیده گرفته شده و به حالت های ذهنی درونی فرو کاسته شده است. این مقاله با طرح پرسش «معماری چگونه در شکل گیری قصدمندی مشترک در برهم کنش های اجتماعی نقش میانجی ایفا می کند؟» در پی پرکردن این خلا است. پژوهش با رویکردی نظری–انتقادی سامان یافته است. با تحلیلی مفهومی از متون فلسفه ی ذهن و پدیدارشناسی، سه خوشه ی مفهومی آپرزانتاسیون، قصدمندی مشترک و ذهن بسط یافته و توزیع شده بازسازی و در قالب سنتزی نظری به یکدیگر پیوند داده می شود تا چارچوبی یکپارچه برای فهم برهم کنش های اجتماعی میانجی گری شده با معماری شکل گیرد. این چارچوب سپس از طریق خوانش تفسیری–پدیدارشناختی نمونه های سامان دهی فضایی در فضاهای جمعی به محک گذاشته می شود. یافته ها نشان می دهند قصدمندی مشترک نه صرفا محصول حالات درونی سوژه ها، بلکه برساخته ی میدانی است که در آن بدن ها، نشانه ها و الگوهای فضایی معماری درهم تنیده اند. چارچوب پیشنهادی پلی نظری میان پدیدارشناسی آپرزانتاسیون، ذهن توزیع شده و نظریه ی قصدمندی مشترک می زند و می تواند مبنایی برای خوانش انتقادی فضاهای جمعی و طراحی هایی باشد که کیفیت برهم کنش اجتماعی و مسئولیت پذیری متقابل را ساحتی بنیادی در منطق شکل دهی معماری می دانند.

کلیدواژه ها:

آپرزانتاسیون ، ذهن بسط یافته ، شناخت توزیع شده ، قصدمندی مشترک ، میانجی گری معماری