تاثیر کیفیت محیط مدرسه بر انگیزه تحصیلی و رشد اجتماعی دانش آموزان متوسطه

دوره متوسطه به عنوان مرحله ای انتقالی و حساس در رشد نوجوانان، نیازمند بستری است که نه تنها نیازهای آموزشی، بلکه نیازهای روانی و اجتماعی آنان را نیز پاسخگو باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی عمیق تاثیر مولفه های کیفیت محیط مدرسه (شامل ابعاد فیزیکی و روانی-اجتماعی) بر دو متغیر کلیدی انگیزه تحصیلی و رشد اجتماعی دانش آموزان تدوین شده است. محیط مدرسه به عنوان "برنامه درسی پنهان"، پیامی غیرکلامی اما قدرتمند به دانش آموزان مخابره می کند که می تواند تسهیل گر یا بازدارنده فرآیند یادگیری و جامعه پذیری باشد. روش پژوهش در این مطالعه، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مرور سیستماتیک منابع و اسناد معتبر علمی است. یافته های پژوهش نشان می دهد که کیفیت محیط فیزیکی (نور، دما، رنگ، تراکم، کیفیت هوا و فضاهای سبز) و کیفیت محیط روانی-اجتماعی (احساس امنیت، حمایت معلم، جو مدرسه و تعاملات همسالان) همبستگی مثبت و معناداری با انگیزه درونی، اشتیاق تحصیلی و مهارت های اجتماعی دارند. محیط های غنی و استاندارد با تامین نیازهای پایه (طبق نظریه مازلو) و نیازهای روان شناختی (خودمختاری، شایستگی و ارتباط طبق نظریه خودتعیین گری)، بستر لازم برای شکوفایی پتانسیل های دانش آموزان را فراهم می آورند. در مقابل، محیط های فرسوده و ناامن منجر به ازخودبیگانگی تحصیلی و رفتارهای ضداجتماعی می گردند.

کلیدواژه ها:

کیفیت محیط مدرسه ، انگیزه تحصیلی ، رشد اجتماعی ، معماری مدرسه ، جو روانی-اجتماعی ، دانش آموزان متوسطه.