مطالعه و ارزیابی مولفه های سرمایه اجتماعی بر کیفیت زندگی

سرمایه اجتماعی نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان دارد. هدف اصلی این پژوهش بررسی تاثیر سرمایه اجتماعی و مولفه های آن بر کیفیت زندگی شهروندان به روش فراتحلیل است.روش تحقیق از نوع فرا تحلیل، در بازه زمانی ۱۳۸۶ تا ۱۴۰۲ است. از جامعه آماری ۱۰۲ سند، ۸۶ مورد پیمایش برحسب ملاک خروج و ورود، انتخاب و وارد نرم افزار شدند.نتایج فوق نشان می دهد که سرمایه اجتماعی به صورت کلی باکیفیت زندگی رابطه معنی داری داشته و مقدار اثر کلی آن برابر با ۰.۵۶۵ است. با افزایش میزان سرمایه اجتماعی، کیفیت زندگی نیز بهتر می شود، همچنین بین مولفه های سرمایه اجتماعی باکیفیت زندگی رابطه معنی داری وجود داشته و اعتماد اجتماعی (۰.۴۹۰)، مشارکت اجتماعی (۰.۳۶۱)، انسجام اجتماعی (۰.۶۰۲)، آگاهی اجتماعی (۰.۳۸۸) و حمایت اجتماعی (۰.۳۵۲) بر کیفیت زندگی شهروندان ایرانی تاثیر معنی داری داشته است.طبق نتایج پژوهش؛ سرمایه اجتماعی با خلق شبکه و خطوطی از اتصال، تعامل و پشتیبانی میان فرد و اجتماع، مجموعه ای از مزایا، توانمندی و شرایطی را برای افراد درون شبکه ای مهیا می سازد که در حل مشکلات، موانع و ناکامی های زندگی موثر واقع شده و منجر به تسهیل در حل نیازهای اجتماعی، رفع محرومیت ها و ناکامی و درنهایت ارتقای شادزیستی-شادکامی و کیفیت زندگی افراد می شود.سرمایه اجتماعی مفهومی نوپا در عرصه روابط اجتماعی-انسانی است. باوجود سابقه تاریخی طولانی در مطالعات علوم انسانی، جوامع بشری (فرد-دولت، خانواده-نهادها و سایر گروه و طبقات سیاسی-اجتماعی) نیاز مبرمی به سرمایه اجتماعی دارد. هر جا سرمایه اجتماعی حضور دارد، میزان بلایای اجتماعی، رفتارهای پرخطر و آسیب های اجتماعی به دلیل پیوندها و شبکه های اجتماعی حمایتگر کاهش می یابد. بر این اساس، هدف اصلی پژوهش بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و مولفه های آن با کیفیت زندگی است. نتایج حاصل از ۸۲ پژوهش نشان می دهد که با افزایش میزان سرمایه اجتماعی، کیفیت زندگی نیز بهبود می یابد. سرمایه اجتماعی از طریق اعتماد اجتماعی، نوع دوستی، مشارکت جمعی و انسجام در مقابله با بحران ها و حل نیازهای اجتماعی، میزان استرس، اضطراب، احساس ناامنی و نگرانی های اجتماعی را کاهش می دهد و باعث ارتقای سلامت اجتماعی-روانی آن ها می شود. به این ترتیب، بین سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی رابطه معنی داری وجود دارد. مقدار اثر نهایی آن طبق معیار کوهن ۰.۵۶۵ effect size= است. با افزایش سرمایه اجتماعی، به همان میزان کیفیت زندگی شهروندان بهتر می شود

کلیدواژه ها:

سرمایه اجتماعی ، کیفیت زندگی ، شاد زیستی ، نگرانی اجتماعی ، فراتحلیل.