مرز باریک خلاقیت و تقلب: بازتعریف اخلاق آکادمیک و تکالیف درسی در عصر ChatGPT

ورود مدل های زبانی بزرگ (LLMs) و ابزارهای هوش مصنوعی مولد نظیر ChatGPT به عرصه آموزش، زلزله ای در تعاریف سنتی «اصالت اثر»، «خلاقیت» و «تقلب علمی» ایجاد کرده است. تا پیش از این، مرز میان اثر تولیدی دانش آموز و سرقت علمی (Plagiarism) نسبتا شفاف بود؛ کپی برداری مستقیم از منابع بدون ارجاع، تقلب محسوب می شد. اما اکنون با ابزاری مواجهیم که متنی جدید، منحصر به فرد و غیرقابل ردیابی با روش های سنتی تولید می کند. این مقاله با رویکردی تحلیلی و انتقادی، به واکاوی چالش های اخلاقی و آموزشی ناشی از دسترسی فراگیر دانش آموزان به هوش مصنوعی می پردازد. پرسش اصلی این است که آیا استفاده از ChatGPT در انجام تکالیف، لزوما تقلب است یا می تواند به عنوان یک «همکار هوشمند» در فرآیند خلاقیت نگریسته شود؟ مقاله حاضر با بررسی مفاهیم جدیدی چون «مهندسی پرامپت» (Prompt Engineering) و «هم آفرینی» (Co-creation)، استدلال می کند که نظام آموزشی باید به جای رویکرد حذفی و پلیسی، به سمت بازطراحی تکالیف درسی حرکت کند. تکالیفی که به جای سنجش «محصول نهایی» (که هوش مصنوعی در آن تبحر دارد)، بر «فرآیند تفکر»، «استدلال انتقادی» و «تلفیق تجربه زیسته» تمرکز دارند. نتایج نشان می دهد که تعریف سواد در قرن ۲۱، از توانایی نوشتن متن به توانایی «راهبری هوش مصنوعی» و «ارزیابی انتقادی خروجی های آن» تغییر یافته است و اخلاق آکادمیک نیازمند تدوین کدهای رفتاری جدیدی است که شفافیت در استفاده از ابزار را جایگزین ممنوعیت استفاده از آن کند.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: هوش مصنوعی مولد ، ChatGPT ، اخلاق آکادمیک ، تقلب علمی ، طراحی تکلیف ، سواد هوش مصنوعی ، هم آفرینی ، خلاقیت.