نقش دین در رشد اخلاق از دیدگاه روانشناسی، قرآن و مکتب شهید سلیمانی

هدف مکتب شهید سلیمانی مکتبی است که بر پایه ی عمل گرایی برنامه ریزی می شود، پس شاخص تربیتی مطلوب مکتب حاج قاسم عمل گرایی است. اعتقاد به پیشبرد کارها به صورت جهادی، سخت کوشی و مردمی بودن، توجه به مباحث از نگاه عقلانی به برنامه ها از دیگر شاخص های تربیت مکتب حاج قاسم است. اگر تربیت صحیح در فرد شکل بگیرد، آن شخص در همه عرصه های زندگی فردی و اجتماعی و سیاسی و روابط گوناگون، تاثیرگذار خواهد بود. مساله «رشد اخلاقی» در طول قرن ها از مهم ترین مسائل اجتماعی مورد توجه بوده است. مسائل اخلاقی در زمان ما اهمیت ویژه ای دارد، چرا که نظریه پردازان مختلفی هر یک بنا بر زمینه ایدئولوژیکی و فرهنگی در این زمینه نظریه پردازی نموده اند و اکثر آنها نتوانسته اند از زندگی عرفی انسان فراتر رفته و بنیان های روحانی و عقلانی و انگیزشی در اخلاق را که ریشه در خلقت الهی و فطرت آدمی دارد مورد توجه قرار دهند. روش: این پژوهش کتابخانه ای از نوع مطالعات مروری است که با بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای و اینترنتی انجام شده است. ابتدا با مراجعه به قرآن، کتب احادیث، کتاب های علمی و دانشگاهی معتبر و همچنین استفاده از پایگاه های اینترنتی و مقالات معتبر استخراج و جمع آوری شد. و نتایج حاصل شده نشان داد، از دیدگاه اسلام انسان در طول زندگی از مراحلی با ویژگی های مخصوص آن مرحله می گذرد و این دیدگاه در نظریه رشد اخلاقی روانشناسان معاصر از جمله کلبرگ و پیاژه نیز مطرح شده است. از نظر کلبرگ مراحل رشد اخلاقی ثابت و بدون تغییر هستند اما از نظر اسلام قوانین و احکام اخلاقی مطلق و واقعی هستند. وراثت و تربیت خانوادگی، محیط اجتماعی، دوستان، عوامل غیبی و تغذیه از مهم ترین عوامل موثر در تحولات اخلاقی انسان به شمار می آیند. دین در قرآن و نقش دین و دینداری در احیاء، تثبیت و رشد اخلاقی و فعل اخلاقی با شیوه انگیزه سازی، ضمانت گری، تعالی بخشی، توفیق سازی و فیض رسانی و ارتقاء سطح نیت انسان تاثیر دارد.

کلیدواژه ها:

دین ، اخلاق ، روانشناسی ، قرآن ، مکتب شهید سلیمانی