چالشهای حقوقی هوش مصنوعی در قراردادهای خصوصی با تاکید بر اقتصاد دیجیتال

پژوهش حاضر با عنوان «چالشهای حقوقی هوش مصنوعی در قراردادهای خصوصی با تاکید بر اقتصاد دیجیتال»، به بررسی تاثیر ورود فناوریهای هوشمند بر اصول بنیادین حقوق قراردادها پرداخته است. مسئله اصلی تحقیق، تداخل تصمیم گیری الگوریتمی با اراده انسانی و آثار آن بر رضایت، اهلیت و مسئولیت قراردادی در روابط اقتصادی نوین است. هدف مطالعه، ارزیابی میزان کارایی قواعد سنتی حقوق مدنی در مواجهه با قراردادهای خودکار هوش مصنوعی و ارائه پیشنهادهایی برای بازنگری در ساختارهای تقنینی و اجرایی به منظور تضمین عدالت و شفافیت در اقتصاد دیجیتال می باشد. روش تحقیق به صورت توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه ای است. نتایج نشان می دهد که نظام کنونی حقوق ایران فاقد سازوکار مشخص برای شناسایی اراده و مسئولیت در تصمیمات الگوریتمی است؛ از این رو اصل آزادی اراده و مسئولیت مبتنی بر تقصیر در قراردادهای هوشمند با چالش های مفهومی روبرو شده اند. یافته های پژوهش حاکی است که قواعد سنتی مواد ۱۰، ۲۱۳ و ۳۳۵ قانون مدنی پاسخگوی روابط خودکار نیست و ضرورت تدوین مقرراتی در زمینه بیمه خسارات الگوریتمی، نظام ردیابی دیجیتال مسئولیت و سازوکار نظارت بر منطق تصمیم گیری هوش مصنوعی کاملا محسوس است. در پایان پژوهش نتیجه می گیرد که تحقق عدالت قراردادی در اقتصاد هوشمند مستلزم تلفیق اصول فقهی با الزامات فنی و اخلاقی هوش مصنوعی و وضع مقررات ویژه برای تبیین اراده و مسئولیت مشترک میان انسان و الگوریتم است.

کلیدواژه ها:

چالش هوش مصنوعی ، قرارداد خصوصی ، اقتصاد دیجیتال