بررسی مروری اختلالات هماتولوژیک و بیوشیمیایی مرتبط با ارلیشوز در سگ ها

زمینه مطالعه: ارلیشیوز مونوسیتیک سگ (CME) یک بیماری چندسیستمی، تهدیدکننده زندگی، که از طریق کنه منتقل می گردد و گونه های سگ را تحت تاثیر قرار می دهد و توسط ارلیشیا کنیس (E. canis) ایجاد می شود. علائم بالینی ارلیشیوز مونوسیتیک سگ از بدون علامت تا بیماری شدید با سه مرحله بالینی متغیر است. ارلیشیا کنیس پتانسیل آلوده کردن انسان را دارد همچنین منجر به بروز تغییرات در شاخص های هماتولوژیک و بیوشیمیایی می گردد. ارزیابی این تغییرات نقشی کلیدی در تشخیص، تعیین شدت بیماری و پایش پاسخ به درمان دارد. هدف: هدف از این مطالعه، مرور جامع و مقایسه ای آخرین پژوهش ها در خصوص تغییرات هماتولوژیک و بیوشیمیایی در سگ های مبتلا به ارلیشوز و تحلیل اهمیت تشخیصی و پاتوفیزیولوژیک آن ها است. روش کار: این مطالعه مروری با جستجو در پایگاه های PubMed و Google Scholar طی سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ انجام شد. واژگان کلیدی شامل Canine ehrlichiosis, Ehrlichia canis, hematology, biochemical markers, liver enzymes بود مطالعاتی انتخاب شدند که یافته های هماتولوژیک و یا بیوشیمیایی را در سگ های مبتلا به ارلیشوز گزارش کرده بودند. نتایج: ترومبوسیتوپنی شایع ترین یافته هماتولوژیک گزارش شده بود که در بیشتر سگ های مبتلا مشاهده شد و ناشی از تخریب محیطی پلاکت ها، آنمی خفیف تا لکوپنی متوسط و لنفوپنی بیشتر در مراحل حاد بیماری دیده شدند. در شاخص های بیوشیمیایی، افزایش آنزیم کبد (AST/ALT/ALP) به دلیل درگیری کبد یا همولیز مشاهده گردید. کاهش آلبومین نشان دهنده فعال شدن شدید سیستم ایمنی و التهاب مزمن است. نتیجه گیری: پارامترهای هماتولوژیک و بیوشیمیایی نقش اساسی در تشخیص، ارزیابی شدت و تعیین پیش آگهی ارلیشوز دارند. ترکیب این یافته ها با روش های سرولوژیک و مولکولی موجب افزایش دقت تشخیص می شود. توجه به الگوهای آزمایشگاهی بیماری، خصوصا در مناطق اندمیک کنه، برای مدیریت صحیح و درمان به موقع ضروری است.

کلیدواژه ها:

ارلیشیا کنیس ، ارلیشیوز مونوسیتیک سگ ، آنزیم های کبدی ، شاخص های هماتولوژیک و بیوشیمیایی