مسئولیت مدنی و انتظامی دامپزشکان در ایران: تحلیل خطاهای پزشکی، شرط ضمان و مصونیت در اقدامات درمانی

دامپزشکی به عنوان حرفه ای که مستقیما با سلامت حیوانات، اقتصاد، بهداشت عمومی و عواطف انسانی پیوند خورده، همواره با چالش های حقوقی متعددی روبرو بوده است. این پژوهش با تحلیل سیر تحول تقنینی مسئولیت دامپزشکان در ایران، به بررسی گذار از مسئولیت مطلق در قانون مجازات اسلامی ۱۳۷۰ به سمت مسئولیت مبتنی بر تقصیر در قانون ۱۳۹۲ می پردازد. این تحول تقنینی نه تنها نشان دهنده بلوغ نظام حقوقی کشور است، بلکه با واقعیات پیچیده حرفه دامپزشکی همخوانی بیشتری دارد. مطالعه حاضر با واکاوی ارکان سه گانه مسئولیت مدنی شامل ضرر، تقصیر و رابطه سببیت، و همچنین تحلیل مسئولیت انتظامی نزد سازمان نظام دامپزشکی، چارچوب جامعی از الزامات حرفه ای ارائه می دهد. در این میان، نقش سازوکارهای تعدیل کننده مسئولیت از جمله برائت، اذن و رضایت آگاهانه به دقت مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های تحقیق نشان می دهد که اگرچه این تحول تقنینی به ایجاد توازن منطقی بین حقوق مراجعان و الزامات حرفه ای انجامیده، اما در عمل با چالش هایی همچون دشواری در احراز رابطه سببیت و عدم یکنواختی در رویه قضایی همراه بوده است. این مقاله در نهایت بر این نکته تاکید دارد که آگاهی کامل از مبانی حقوقی، مستندسازی دقیق فرآیند درمان و پایبندی به استانداردهای فنی، تنها راهکار موثر برای کاهش مخاطرات شغلی دامپزشکان و تضمین امنیت حقوقی این قشر حیاتی است.

کلیدواژه ها:

مسئولیت حرفه ای دامپزشکان ، تحولات تقنینی ، مسئولیت مدنی ، مسئولیت انتظامی ، تقصیر