اثربخشی سلول های بنیادی مزانشیمی در بازسازی استخوان در سگ ها بر پایه مطالعات پیش بالینی و بالینی

سلول های بنیادی مزانشیمی (MSCs) به واسطه توانایی تمایز چندتبار، ظرفیت خودنوسازی و ترشح مجموعه ای از فاکتورهای پاراکرینی و ایمونومدولاتوری، به عنوان یکی از ارکان اصلی پزشکی بازساختی در دامپزشکی مطرح شده اند. این سلول ها نه تنها از طریق تمایز مستقیم به استئوبلاست ها و کندروسیت ها در بازسازی بافت استخوانی و غضروفی نقش آفرینی می کنند، بلکه با تعدیل شبکه های سیگنالینگ التهابی و فعال سازی مسیرهای مولکولی نظیر BMP/Smad، Wnt/β-catenin و TGF-β، محیط میکروحیاتی مناسبی برای تحریک استئوزنز و آنژیوژنز فراهم می سازند. گزارش های بالینی حاکی از آن است که کاربرد MSCها، به ویژه در قالب پیوندهای آلوژنیک و همراه با مشتقات پلاکتی یا ماتریس های زیست سازگار، منجر به بهبود علائم استئوآرتریت، بازسازی نقص های استخوانی و ارتقای عملکرد حرکتی در سگ ها می شود. در میان منابع مختلف سلولی، سلول های بنیادی مشتق از بافت چربی (ASCs) به دلیل سهولت جداسازی، تکثیر بالا و ظرفیت استئوژنیکی برتر، جایگاه ویژه ای در مهندسی بافت استخوان یافته اند. هم افزایی این سلول ها با داربست های بیوسرامیکی، پلیمرهای زیست فعال و فناوری چاپ سه بعدی، موجب ارتقای پایداری پیوند و یکپارچگی ساختار استخوانی شده است. با وجود این پیشرفت ها، فاکتورهایی نظیر عدم یکنواختی در روش های جداسازی و کشت، نبود پروتکل های استاندارد و محدودیت در ارزیابی های طولانی مدت ایمنی و کارایی، همچنان از چالش های جدی در مسیر ترجمه بالینی این فناوری ها محسوب می شوند. این مرور تاکید می کند که ترکیب رویکردهای سلولی، داربستی و مولکولی می تواند افق جدیدی در توسعه درمان های بازساختی مبتنی بر MSCها در دامپزشکی بگشاید.

کلیدواژه ها:

سلول های بنیادی مزانشیمی ، بازسازی استخوان ، سلول های چربی مشتق ، مهندسی بافت ، سگ