پروبیوتیک های دامپزشکی در عصر نوین: ارزیابی کارایی سویه های بومی و غیربومی در تعدیل میکروبیوتای و تقویت پاسخ های ایمنی در سگ و گربه

زمینه و هدف: اختلالات دستگاه گوارش و نقص عملکرد ایمنی از چالش های اصلی سلامت در حیوانات خانگی هستند. میکروبیوتای روده نقشی کلیدی در حفظ تعادل ایمنی و سلامت متابولیک ایفا می کند. تحقیقات اخیر بر روی سویه های پروبیوتیک اختصاصی میزبان (Host-specific) به عنوان ابزارهای نوینی برای بازگرداندن هم ایستایی (هومئوستاز) میکروبی و تقویت ایمنی در سگ ها و گربه ها متمرکز شده است. این مطالعه با هدف بررسی و مقایسه کارایی سویه های پروبیوتیک بومی (مشتق از میزبان) و غیربومی در بهبود سلامت دستگاه گوارش و ایمنی در این گونه ها انجام شد. روش کار: یک بازنگری نظام مند (Systematic Review) با استفاده از پایگاه های داده PubMed و Google Scholar در بازه زمانی سال های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵ صورت گرفت. مطالعاتی که اثرات پروبیوتیک ها بر پارامترهای بالینی، ایمونولوژیک، و میکروبیولوژیک در سگ ها و گربه ها را بررسی داشتند، گنجانده شدند. ده مقاله تحقیقاتی اصیل و چندین مقاله مروری تجزیه و تحلیل شدند. نتایج: مطالعات نشان داده اند سویه های بومی مانند لاکتوباسیلوس مورینوس (Lactobacillus murinus)، لاکتوباسیلوس پلانتاروم (L. plantarum)، انتروکوکوس هیرا (Enterococcus hirae)، و انتروکوکوس فاسیوم (E. faecium) بهبود قابل توجهی در قوام مدفوع، پارامترهای ایمنی (به ویژه IgA مدفوعی)، و مقاومت در برابر عفونت های روده ای نشان دادند. سویه های غیربومی نیز کیفیت مدفوع و وضعیت تغذیه ای را بهبود بخشیدند، اما کارایی کمتری از خود نشان دادند. اثرات وابسته به سویه (Strain-dependent) به طور مداوم مشاهده شد که بر اهمیت اختصاصیت میزبان تاکید می کند. نتیجه گیری: پروبیوتیک های سازگار شده با میزبان رویکردی امیدوارکننده برای تعدیل میکروبیوتای روده، تقویت ایمنی مخاطی، و کنترل اسهال های عفونی یا مرتبط با آنتی بیوتیک در سگ ها و گربه ها را ارائه می دهند. تحقیقات آینده باید بر بهینه سازی انتخاب سویه، فرمولاسیون، و دوز مصرفی برای به حداکثر رساندن منافع بالینی متمرکز شوند.

کلیدواژه ها:

پروبیوتیک ، میکروبیوتای روده ، پاسخ ایمنی ، سگ ، گربه