ارزیابی ریسک های زیست محیطی و بهداشتی آفت کش های دامپزشکی با استفاده از شاخص های OECD

برخی ترکیبات شیمیایی هم به عنوان آفت کش در کشاورزی و هم در دامداری ها استفاده می شوند. این ترکیبات می توانند از طریق کودهای دامی وارد خاک شوند و محصولات کشاورزی را آلوده کنند. از طرفی ارزیابی و اطلاعاتی از میزان ریسک این ترکیبات که در کشور استفاده می شود وجود ندارد. سمومی از ترکیبات ارگانوفسفره، به عنوان حشره کش و کنه کش در کشاورزی و مبارزه با انگل های خارجی، پایروتروئیدها بصورت گسترده برای محصولات کشاورزی و ضدانگل برای حیوانات خانگی و دام ها استفاده می شوند. انتقال این آفت کش ها از خاک به محصولات کشاورزی یک فرآیند پیچیده است که به عواملی مانند نوع خاک، اسیدیته، ترکیب شیمیایی آفت کش و نوع گیاه بستگی دارد. هدف این بررسی ارزیابی خطر حشره کش ها و کنه کش های مجاز در دامپزشکی با استفاده از شاخص های مهم ارزیابی برای رسیدن به اطلاعاتی در خصوص میزان ریسک این آفت کش ها از دیدگاه محیط و سلامت انسان بود. اطلاعات مربوط به ۱۲ ترکیب پرمصرف در دامپزشکی شامل پایداری کلی و پتانسیل انتقال آفت کش از محل مصرف، اثر بر باروری، اختلال در غدد درون ریز، سیستم عصبی، ژنوتوکسیسی، سمیت بر پستانداران، زنبورعسل، و آبزیان مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که سی فلوترین از گروه پیرتروئیدها برای بیشتر گونه های زیستی بسیار سمی دارای سمیت سیستم عصبی (نوروتوکسیک) می باشد. سایپرمترین یک حشره کش با طیف اثر گسترده برای بیشتر گونه های آبزی و زنبورعسل بسیار سمی است. دلتامترین از گروه پیرتروئیدها برای انسان و سایر پستانداران بسیار سمی بوده و یک نوروتوکسین محسوب می شود و خطر بالایی برای بیشتر موجودات آبزی و زنبورهای عسل دارد. فیپرونیل یک حشره کش با طیف اثر گسترده، در سیستم های خاکی نسبتا پایدار، برای انسان بسیار سمی است و امکان تجمع زیستی دارد. نوروتوکسین، برای پستانداران، پرندگان و زنبورها بسیار سمی است. ایمیداکلوپرید از گروه حشره کش های نئونیکوتینوئیدی برای پرندگان و زنبورهای عسل بسیار سمی است. لامبدا سای هالوترین برای پستانداران، ماهیان، بی مهرگان آبزی و زنبورهای عسل بسیار سمی است. پرمترین برای بیشتر گونه های آبزی و زنبورعسل بسیار سمی است. پروپوکسور از گروه کاربامات ها است با داشتن حلالیت زیاد در آب، پتانسیل تحرک در آب های زیرزمینی دارد.

کلیدواژه ها:

آفت کش ، حشره کش ها و کنه کش های دامی ، ارزیابی ریسک ، سلامت غذایی