بررسی کیفیت آب برخی از رودخانه‎های شهرستان مشکین شهر بر اساس عناصر فلزی و سموم کشاورزی به منظور توسعه آبزی پروری

کیفیت آب رودخانه ها از جنبه های اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی حائز اهمیت بوده و ضرورت مطالعات آن در برنامه ریزی های مدیریت منابع آب مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر به بررسی کیفیت آب ۷ رودخانه در شهرستان مشکین شهر در استان اردبیل براساس تعیین غلظت فلزات مس، آهن، سرب و کادمیم و سموم ایمیداکلوپراید، توفوردی و پاراکوات با هدف توسعه آبزی پروری صورت گرفت. آماده سازی و تغلیظ نمونه های آب جهت سنجش عناصر فلزی براساس استخراج مایع-مایع (MIBK/APDC) صورت گرفت و با استفاده از دستگاه جذب اتمی تعیین غلظت گردید. تغلیظ نمونه های آب جهت سنجش سموم کشاورزی با استفاده از حلال میتلن کلراید براساس روش استاندارد ISIRI-۱۰۵۳ صورت گرفت و با استفاده از کروماتوگرافی گازی و مایع تعیین غلظت شد. نتایج نشان داد که فلز آهن بالاترین غلظت را به خود اختصاص داد و غلظت فلز کادمیم در برخی از نمونه ها خارج از حد تشخیص دستگاه بوده است. حداکثر غلظت فلز آهن در آب رودخانه پیراز میان ۰.۳۴۳ میلی گرم بر لیتر اندازه گیری شد. این بررسی ها نشان داد که آب رودخانه پیرازمیان نسبت با سایر رودخانه ها دارای غلظت بالاتری برخوردار بوده که احتمالا تحت تاثیر فاضلاب های کشاورزی و شهری قرار گرفته است. نتایج آنالیز سموم کشاورزی نشان داد که غلظت سم پاراکوات در هیچکدام از نمونه ها مشاهده نشد و بالعکس میزان سم توفوردی در همه نمونه های مورد بررسی مشاهده شد به طوری که حداکثر غلظت آن به میزان ۲.۷۳ میکروگرم بر لیتر متعلق به آب رودخانه انزان و حداقل غلظت آن در آب رودخانه مشکین چای به میزان ۰.۴۸ میکروگرم بر لیتر اندازه گیری شد. به منظور ارتقاء کیفیت آب رودخانه ها و استفاده بهتر با ایجاد شرایط زیست محیطی مناسب و بهبود شرایط اکولوژیکی در رودخانه ها باید با برنامه ریزی های درازمدت از ورود آلاینده های نقطه ای و غیر نقطه ای، به ویژه فاضلاب های شهری و صنعتی و آلاینده های کشاورزی جلوگیری شود.

کلیدواژه ها:

دستگاه جذب اتمی ، کیفیت آب ، جداسازی ، رودخانه ، مشکین شهر ، اردبیل