تحلیل مفهومی نقش آموزش فرهنگی و علمی در مدارس و دانشگاه ها بر رفتارهای مصرف آب با رویکرد نظریه رفتار برنامه ریزی شده (TPB)

بحران آب به عنوان یک چالش حیاتی جهانی و ملی، مستلزم مدیریت موثر رفتار مصرف کننده است، به ویژه در ایران که با کم آبی شدید و افزایش تقاضا مواجه است. هدف این مقاله، تحلیل مفهومی نقش حیاتی آموزش فرهنگی و علمی در مدارس و دانشگاه ها، به عنوان یک متغیر بیرونی کلیدی، در تغییر و نهادینه سازی رفتارهای کارآمد آب در میان دانش آموزان و دانشجویان است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل مفهومی از چارچوب تعمیم یافته نظریه رفتار برنامه ریزی شده (TPB) استفاده می کند و یافته های مطالعاتی را که سازه هایی مانند هنجار اخلاقی (PN) و ریسک ادراک شده را به نظریه رفتار برنامه ریزی شده افزوده اند، ادغام می نماید. همچنین، این تحلیل یافته های تحلیل محتوای متون درسی ایران را در نظر می گیرد، که حاکی از سهم بسیار اندک (حدود %۲) و محتوای بیش ازحد خوش بینانه درباره آب است که مانع از درک کمیابی می شود. دستاوردهای مفهومی نشان می دهند که آموزش به طور سیستماتیک بر تمام پیش بینی کننده های نیت رفتاری تاثیر می گذارد. به طور خاص، آموزش علمی، کنترل رفتاری ادراک شده (PBC) را با ارائه راهکارهای عملی تقویت می کند که قوی ترین پیش بینی کننده عمل است. همچنین، آموزش فرهنگی و دینی در بافت ایران، هنجار اخلاقی و ریسک ادراک شده را فعال می سازد، که از مهم ترین عوامل انگیزشی برای صرفه جویی پایدار هستند. درنهایت، مدل پیشنهادی بر ضرورت اصلاح محتوای درسی برای ایجاد تغییر رفتار پایدار و خودکار تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

آموزش فرهنگی و علمی ، نظریه TPB ، مدیریت مصرف آب ، هنجار اخلاقی ، کنترل رفتاری ادراک شده