چالش های دادرسی کیفری در جرایم سایبری با تاکید بر ارزش اثباتی ادله دیجیتال

گسترش فناوری های اطلاعاتی و توسعه فضاهای دیجیتال سبب تحول بنیادین در شیوه های ارتکاب جرم، کشف جرم و دادرسی کیفری شده است. در جرایم سایبری، ادله دیجیتال مهم ترین ابزار اثبات و نقطه اتکای فرایند تعقیب و رسیدگی به شمار می آید؛ اما ماهیت ناپایدار، قابلیت تغییر سریع، وابستگی به ابزارهای فنی و پیچیدگی های نحوه جمع آوری، نگهداری و تحلیل این داده ها باعث شده است که ارزش اثباتی آن ها با چالش هایی مواجه شود. در حقوق ایران، هرچند قانون جرایم رایانه ای ۱۳۸۸ و قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ برخی مقررات را پیش بینی کرده اند، اما فقدان پروتکل های استاندارد، نبود آموزش های تخصصی، ضعف زنجیره حفاظتی و نبود قواعد یکپارچه همچنان مشکلات قابل توجهی در رسیدگی ایجاد می کند. این مقاله با روش تحلیلی–توصیفی، ضمن بررسی جایگاه ادله دیجیتال در نظام حقوقی ایران، چالش های عملی دادرسی را تحلیل کرده و با مطالعه تطبیقی در نظام های پیشرو، راهکارهایی برای تقویت ارزش اثباتی ادله دیجیتال ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

ادله دیجیتال ، جرایم سایبری ، دادرسی کیفری ، زنجیره حفاظتی ، تحلیل داده