بررسی نقش مداخلات تغذیه ای در پروتکل بهبودی تسریع شده در جراحی های دستگاه گوارش: یک مرور نظام مند همراه با تحلیل چالش های اجرایی

هدف: این مرور نظام مند با هدف ارزیابی اثر مداخلات تغذیه ای در چارچوب پروتکل های بهبودی تسریع شده پس از جراحی ERAS بر پیامد های بالینی بیماران بالغ تحت جراحی های دستگاه گوارش انجام شد. روش: جستجوی ساختاریافته در پایگاه های PubMed، Scopus، SID و MagIran برای مقالات فارسی و انگلیسی از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ صورت گرفت؛ معیار های ورود براساس PICO تعریف شد (بیماران ≥۱۸ سال، مداخلات تغذیه ای پیش و پس عملی هم راستا با ERAS، مقایسه با مراقبت مرسوم) و مطالعات RCT، کوهورت و مرور های نظام مند مورد بررسی و تحلیل توصیفی–انتقادی قرار گرفتند؛ پس از غربالگری ۱۱۵ عنوان، ده مطالعه نهایی در تحلیل گنجانده شدند. نتایج اصلی: شواهد نشان داد که مداخلاتی مانند بارگذاری کربوهیدرات پیش عملی، تغذیه ایمنی آغاز زودهنگام تغذیه خوراکی پس عملی به طور مکرر با کاهش معنادار مدت بستری و کاهش برخی عوارض پس عمل به ویژه عفونت های محل جراحی همراه بوده اند؛ بهبود بازگشت عملکرد گوارشی و مولفه های ایمنی نیز گزارش شد؛ تاثیر بر مرگ ومیر نامطمئن بود و کاهش بستری مجدد در برخی تحلیل ها مشاهده شد. محدودیت ها و ناهمگونی قابل توجه در ترکیب مداخلات، طراحی مطالعات و جمعیت ها موجب کاهش قطعیت نتایج شد. شواهد برای جراحی های کولورکتال و معده قوی تر و برای پانکراس و هپاتوبیلیاری محدود و متناقض بود. نتیجه گیری: ادغام مداخلات تغذیه ای در پروتکل های ERAS به طور کلی با بهبود پیامد های بالینی همراه است اما به دلیل ناهمگونی و محدودیت های روش شناختی، مطالعات RCT چندمرکزه با استانداردسازی مداخلات جهت تقویت شواهد توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

پروتکل بهبودی تسریع شده پس از جراحی (ERAS) ، مداخلات تغذیه ای ، جراحی دستگاه گوارش ، تغذیه در جراحی ، پیامد های بالینی