بررسی روند تغییرات پوشش برف حوضه آبریز دریاچه نمک با تاکید بر تغییر اقلیم

حوضه آبریز دریاچه نمک یکی از حوضه های آبریز مهم ایران است که بخش های وسیعی از مناطق مرکزی کشور را در بر می گیرد، در این بین مناطق شمالی حوضه به دلیل ارتفاع بیشتر و قرار گرفتن در دامنه های جنوبی البرز همواره با پوشش برف همراه می باشد که بررسی میزان پوشش برف برای تامین منابع آبی حوضه از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف اصلی تحقیق حاضر، تحلیل سیر تغییرات سطحی پوشش برف در مناطق شمالی حوضه آبریز دریاچه نمک و تاثیر تغییر اقلیم بر آن مناطق می باشد، برای تحلیل پوشش برف منطقه حوضه آبریز دریاچه نمک، با بررسی های انجام شده و پیشینه تحقیق از محصولات ماهواره مادیس (MOD۱۰A۲) برای ماه آوریل در مقطع زمانی از سال های ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۴ استفاده شد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که پوشش برف حوضه آبریز دریاچه نمک طی سال های ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۴ عمدتا در بخش های شمالی حوضه و در مجاورت رشته کوه البرز و به طور محدود در غرب حوضه و مناطق زاگرس نشین رخ می دهد. میانگین مساحت برف در ماه آوریل طی ۲۲ سال برابر با ۱۰۰۵ کیلومترمربع بوده که نسبت به مساحت کل حوضه مقدار اندکی را نشان می دهد. بررسی روند زمانی نشان می دهد که پوشش برف آوریل تحت تاثیر تغییر اقلیم نوسانات قابل توجهی داشته و سال های ۲۰۰۷، ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ بیشترین مقدار و سال های ۲۰۰۲، ۲۰۰۸ و ۲۰۱۳ کمترین مقدار را ثبت کرده اند. با وجود این نوسانات، روند کلی تغییرات پوشش برف طی دوره مورد مطالعه، شیب ملایم را نشان می دهد. این تغییرات، همراه با جابه جایی مکانی و زمانی برف و تغییر در تداوم آن، می تواند از نشانه های تاثیر تغییر اقلیم بر چرخه برف و منابع آب این حوضه نیمه خشک باشد.

کلیدواژه ها:

پوشش برف ، حوضه آبریز ، تغییر اقلیم ، دریاچه نمک