ارزیابی پهنه زمین جهت تعیین روند توسعه کاربری شهری بر اساس شاخص فاصله مکانی (مطالعه موردی: محدوده شرقی استان اصفهان)

استفاده نامناسب از سرزمین و تغییرات شدید در کاربری زمین یکی از علل بروز بحران های محیط زیستی در سراسر جهان است. در این مطالعه، تاثیر مکان گزینی بر توسعه کاربری های شهری در مناطق روستایی محدوده شرقی استان اصفهان (شهرستان های هرند، ورزنه و جرقویه) مورد ارزیابی قرار گرفته است. جامعه آماری این پژوهش شامل ۲۲۹ روستا در منطقه ای با مساحت کلی ۱۵,۶۵۱ کیلومتر مربع است. در این تحقیق، از روش تجزیه و تحلیل سیستمی و نرم افزار GIS برای ارزیابی معیارهای مختلف استفاده شده است. معیارها شامل ژئومورفولوژی، شیب و جهت شیب، اقلیم، بارش، دما، روز آفتابی، رطوبت و باد غالب، مخاطرات طبیعی، فاصله از گسل ها، تراکم گسل ها، فاصله از رودخانه ها و تراکم رودخانه ها، لیتولوژی، مقاومت و جنس خاک می باشد. معیارهای فوق به منظور تعیین مناطق مناسب برای توسعه شهری مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج حاکی از این است که از کل مساحت مورد مطالعه ۱۳ درصد «خیلی نامناسب»، ۲۸ درصد «نامناسب»، ۳۱ درصد «متوسط»، ۲۲ درصد «مناسب» و ۶ درصد «بسیار مناسب» برای توسعه کاربری شهری شناسایی شده اند. با این حال، بررسی ها نشان می دهد که بیشترین توسعه شهری در مناطق «نامناسب» و «متوسط» رخ داده است. این وضعیت نشان دهنده ضرورت بازنگری در فرآیند مکان گزینی و استفاده از شاخص های علمی و محیط زیستی برای برنامه ریزی شهری است. نتایج این تحقیق، اهمیت توجه به شرایط طبیعی و مخاطرات موجود در مکان گزینی شهری را تاکید می کند و به تدوین سیاست های پایدار در توسعه شهری کمک می کند.

کلیدواژه ها:

توسعه ، کاربری شهری ، شاخص مکانی ، اصفهان