مطالعه تطبیقی پوشش های بیمه حوادث و سلامت در صنعت گردشگری؛ ایران، ایالات متحده آمریکا و اروپا

صنعت گردشگری به عنوان یکی از عرصه های پراهمیت اقتصادی و فرهنگی، با چالش های متعددی در حوزه ایمنی و سلامت گردشگران روبرو است. بیمه حوادث و سلامت گردشگران یا بیمه مسافرتی از ابزارهای کلیدی مدیریت ریسک در سفر به شمار می روند که می توانند خسارات مالی ناشی از رخدادهای پیش بینی نشده مانند بیماری، سانحه یا فوریت های پزشکی را پوشش دهند (Bakalo et al., ۲۰۲۳؛ Hazen & Anthony, ۲۰۱۲). این مقاله به صورت توصیفی، تطبیقی به بررسی وضعیت پوشش های بیمه حوادث و سلامت گردشگران در سه منطقه مختلف ایران، ایالات متحده امریکا و اروپا می پردازد. در ایران، طرح های بیمه ای ویژه ای برای گردشگران ورودی از سال ۱۳۹۱ اجباری شده است که هزینه های درمانی اورژانسی، حوادث و حتی بازگرداندن پیکر گردشگر فوت شده به کشور مبدا را تحت پوشش قرار می دهد (شاهزاده احمدی، ۱۳۹۳؛ میرهاشمی، ۱۴۰۴). در مقابل در ایالات متحده داشتن بیمه مسافرتی برای گردشگران اجباری نیست و بسیاری از گردشگران آمریکایی نیز در سفرهای خود از این پوشش استفاده نمی کنند (Travel Agent Central, ۲۰۲۵؛ Raimer, ۲۰۲۵). امری که با توجه به هزینه های بالای خدمات درمانی در آمریکا می تواند ریسک های مالی قابل توجهی درپی داشته باشد. در اروپا نیز نظام های بیمه ای پیشرفته ای وجود دارد. کشورهای عضو منطقه شینگن داشتن بیمه مسافرتی با حداقل پوشش ۳۰ هزار یورو برای هزینه های درمانی و فوریت پزشکی را شرط صدور ویزا قرار داده اند (میرهاشمی، ۱۴۰۴؛ European Commission, n.d.). علاوه بر این کارت بیمه سلامت اروپا (EHIC) امکان دسترسی گردشگران اروپایی به خدمات درمانی ضروری در سایر کشورهای اروپایی را فراهم می کند. هرچند این کارت جایگزین بیمه مسافرتی کامل نیست و هزینه های مربوط به خدمات خصوصی یا بازگرداندن بیمار به کشور خود را پوشش نمی دهد. یافته های این مطالعه حاکی از آن است که الزام آور بودن بیمه گردشگری مانند آنچه در ایران و اروپا رخ می دهد، منجر به افزایش پوشش همگانی گردشگران و کاهش نگرانی از هزینه های حوادث و بیماری ها شده است، در حالی که سیستم های غیرالزامی مثل آمریکا و بریتانیا با درصد قابل توجهی از مسافران فاقد بیمه مواجه اند (Travel Agent Central, ۲۰۲۵؛ ABTA, ۲۰۲۵). در پایان، پیشنهادهایی برای بهبود سیاست های بیمه گردشگری و ارتقای همکاری های بین المللی در این زمینه ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

بیمه گردشگری ، پوشش سلامت مسافران ، بیمه حوادث سفر ، سیاستگذاری بیمه در صنعت گردشگری