نقش حقوق بین الملل در مدیریت بحران های زیست محیطی: بررسی تطبیقی جنگ روسیه و اوکراین

بحران های زیست محیطی یکی از چالش های اصلی جهان امروز است که نگرانی های زیادی را در خصوص آینده کره زمین به همراه داشته است. این چالش ها مسئولیت حفاظت از محیط زیست را به یک وظیفه انسانی برای تمامی مردم جهان تبدیل کرده است. سازمان ملل متحد از سال ۱۹۷۲ (کنفرانس استکهلم) در راستای آموزش و آگاهی بخشی جهانی نقش موثری ایفا کرده و بر اساس موافقت نامه ها و کنوانسیون های بین المللی، الزامات حقوق بین الملل محیط زیست را در نظام حقوقی جهانی پی ریزی کرده است. این الزامات نگاهی جامع به بحران های زیست محیطی و مدیریت آن دارند، اما اجرای آنها در شرایط جنگی با چالش هایی مواجه است. جنگ وضعیت اجرای قوانین را دگرگون کرده و بسیاری از الزامات حقوق بین الملل محیط زیست در چنین شرایطی نادیده گرفته می شود. در این پژوهش که با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده، بحران های زیست محیطی ناشی از جنگ روسیه-اوکراین مورد بررسی قرار گرفته و ابزارهای حقوق بین الملل در مدیریت بحران های زیست محیطی این جنگ ارزیابی شده است. نتایج نشان می دهد که عدم ضمانت اجرایی و ضعف در اجرای الزامات حقوقی، موجب نادیده گرفتن حفاظت از محیط زیست در شرایط جنگی شده است. مدیریت این بحران نیازمند اصلاح ساختار نهادهای بین المللی، تقویت ضمانت اجرایی قوانین و استفاده از فناوری های نوین است تا در شرایط بحرانی، عملکرد موثرتری در حفاظت از محیط زیست داشته باشد.