خوانش تحلیلی تکنیک بازگشت زمان در رمان الفهرس سنان انطوان با تکیه بر نظریه زمان روایت ژرار ژنت

یکی از پایه های اساسی هر داستان بر عنصر زمان بنا شده است و دراصل شاکله هر روایت، ترسیم وقایع در چارچوب شاخصه زمان می باشد؛ اما آشفتگی زمانی در نقل رویدادها گاهی اوقات، جای روایت منطقی و معمول جریان یک داستان را می گیرد. سنان انطوان یکی از نویسندگان عرصه رمان عربی است که با اتخاذ شیوه درهم تنیدن زمان ها در ساحت رمان و به چالش کشیدن زمان روایت حوادث و رویدادها، هنرمندانه سبک نوینی را در مخل کردن روایت برخط زمانی پیشه کرده که امروزه نزد بسیاری از روایت شناسان معاصر مولفه ای درخور توجه است. در پرتو این مساله، پژوهش حاضر در صدد است تا با روش توصیفی- تحلیلی و با تکیه بر نظریه زمان روایی ژرار ژنت -که به باور منتقدان، کامل ترین تئوری عرصه مفهوم زمان روایی است - به تحلیل کاربست شگرد بازگشت زمانی در رمان الفهرس و خوانش عوامل موثر در جابه جایی زمانی موجود در آن بپردازد. در واقع هدف از این مقاله، کشف علل تزلزل زمانی و بازگشت به گذشته در روایت مورد نظر است. طبیعی است که تبیین مبانی مولفه زمان روایت ژنت در شناخت مولفه های اثرگذار در این انحراف زمانی و ایجاد بستر مناسب جهت خوانش آسان رمان از سوی مخاطب ضرورت دارد. نتیجه تحقیق حاکی از این است که شاخصه بازگشت زمانی داخلی، بارزترین مولفه از جلوه های زمانی روایت الفهرس است که در سایه اغراضی چون حزن و اندوه، ترس و دلهره و احساس لذت، توانسته با درهم شکستن روال خطی زمان، مخاطب را در چگونگی دریافت و کشف حلقه پیوند زمان رویدادها با ابهام روبه رو کند

کلیدواژه ها:

روایت معاصر عربی ، ژرار ژنت ، بازگشت زمان ، سنان انطوان ، الفهرس