بازشناسی میزان تاثیرات جنگ مرو در هرات در دوره حکومت شاه اسماعیل اول بر مبنای مسکوکات موجود در موزه آستان قدس رضوی

۹۱۶ق یکی از مهم­ترین دوران تاریخی حکومت شاه اسماعیل اول در خراسان بزرگ است، چراکه در این سال با شکست ازبکان سنی مذهب در جنگ مرو یک حکومت منسجم در ایران به وجود آمد و مذهب شیعه به عنوان مذهب رسمی کشور اعلام شد. درواقع جنگ مرو، جنگ مذاهب بود و تاثیر مستقیمی بر مردم مناطق سنی نشین برجای نهاد و شاه اسماعیل سیاست­هایی توام با خشونت برای مردم مدنظر قرار داد. در این بین، سکه­ها به عنوان یک وسیله عمومی در دادوستد بین مردم، گواه این مسئله است و مطالعات سکه­شناسی به عنوان یک منبع متقن تاریخی به بازسازی مستقیم این تاثیرات کمک می­کند. برآیند اصلی این پژوهش ضمن معرفی سکه­های ضرب ۹۱۶ق در هرات، بازسازی و تاثیرات جنگ مرو در این شهر به واسطه مطالعات باستان شناسی و سکه­شناسی به روش توصیفی-تحلیلی و تاریخی است و اطلاعات موردنیاز از طریق مطالعات کتابخانه­ای و بازدید از موزه آستان قدس رضوی به منظور بررسی مستقیم سکه­ها به دست آمده است. سوالی که ضمن این پژوهش مطرح می­شود این است که چالش­ها و درگیری­های نظامی شاه اسماعیل صفوی با ازبکان چه تاثیری در نظام ضرب سکه در هرات داشته است؟ مطابق پژوهش انجام شده بیشترین پراکنش سکه­های دارای تاریخ ضرب در موزه آستان قدس، سکه های ضرب هرات به تاریخ ۹۱۶ق است که جزو اولین سکه­های ضرب خراسان در دوره شاه اسماعیل است و هدف از ضرب این سکه­ها بر پایه دو عامل مهم شامل نمایش اقتدار حکومت شاه اسماعیل و رونق تجارت، تشویق قزلباشان به زندگی در هرات بوده است.

کلیدواژه ها:

هرات ، شاه اسماعیل اول ، سکه شناسی ، جنگ مرو ، ازبکان