تحلیل محتوای کیفی مسئله آلودگی هوای تهران در خبرگزاری های ایران: مورد مطالعه کاریکاتوری های خبر آنلاین و تسنیم

آلودگی هوا، یکی از مهم ترین پدیده های زیان باز زیست محیطی است مسبب مشکلات بسیاری در جوامع انسانی و نیز بر طبیعت است. آلودگی هوا در کلان شهرها و شهرهای صنعتی ابران، یکی از موضوعات زیست محیطی مهم و قدیمی به شمار می رود. تصاویر و محتوای بصری از جمله کاریکاتورها، محتوای مهمی در بیان موضوعات در گزارش ها و اخبار به شمار می روند؛ این تاکید زمانی بیشتر می شود که در کاریکاتورها، نظامی از دال و مدلول های قراردادی معطوف به نمادها نیز قابل رویت است. در این پژوهش با روش تحلیل محتوای کیفی معطوف به الگوی بصری رودریگز و ادبیات نظری چارچوب بندی، تمام کاریکاتورهای منتشر شده در دو خبرگزاری رسمی ایرانی (خبر آنلاین و تسنیم) از سال ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳ به تعداد ۳۴ کاریکاتور در خصوص آلودگی هوا مورد مطالعه قرار گرفته اند. چارچوب بندی بصری، نوعی از چارچوب بندی است که در دسته چارچوب بندی غیرکلامی جای می گیرد؛ بر اساس نظر کلمن (۲۰۱۰)، چارچوب ها روایت هایی اند که مفهوم فراگیری را به مخاطب عرضه می کنند که به چه چیزی فکر کنند. مطابق تحلیل به دست آمده از مطالعه کاریکاتورها، چنین به دست می اید که دو خبرگزاری که پایگاه های حمایتی و سیاست گذاری متفاوتی دارند، بر سب نوع مالکیت حمایتی و مستقل، چارچوب های متفاوتی را جهت بازنمایی کارکاتورها اتخاذ کرده اند؛ خبرگزاری خبر آنلاین بیشتر در چارچوب ایدئولوژیک و با استفاده از عناصر نمادین و استعاره به موضوع دولت به عنوان عامل آلودگی پرداخته در حالی که خبرگزاری تسنیم، در بعد چارچوب مفهومی عمل کرده است.

کلیدواژه ها:

ارتباطات زیست محیطی ، کاریکاتور ، چارچوب بندی بصری ، آلودگی هوا