از ماشین تورینگ تا مبدل ها: مروری سیستماتیک بر تکامل هوش مصنوعی و بن انگاره های هوش مصنوعی مولد و مبدل

شمس اله قنبری; امیرمحمد قنبری; انسیه بختیاری

از ماشین تورینگ تا مبدل ها: مروری سیستماتیک بر تکامل هوش مصنوعی و بن انگاره های هوش مصنوعی مولد و مبدل

محل انتشار: مجله علوم رایانشی، دوره: 10، شماره: 4

سال انتشار: 1404

نوع سند: مقاله ژورنالی

زبان: فارسی

مشاهده: 19

فایل این مقاله در 29 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

دریافت فایل کامل مقاله

صدور گواهی نمایه سازی
من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

https://civilica.com/doc/2551001

شناسه ملی سند علمی:

JR_CSJI-10-4_003

تاریخ نمایه سازی: 30 بهمن 1404

چکیده مقاله:

اصطلاح «هوش مصنوعی» اولین بار توسط جان مک کارتی در دهه ۱۹۶۰ ابداع شد و در دهه ۱۹۷۰ به عنوان شاخه ای مستقل از علوم کامپیوتر تثبیت گردید. در مراحل اولیه، هدف اصلی هوش مصنوعی توسعه سیستم هایی بود که قادر به تقلید وظایف روزمره انجام شده توسط انسان های عادی (غیرمتخصص) بدون برنامه نویسی صریح باشند. از جمله نخستین تجلیات عملی این ایده می توان به سیستم های بازی مانند الگوریتم های شطرنج اشاره کرد. از منظر علمی، هوش مصنوعی را می توان ترکیبی پیشرفته از اصول بیونیک[۱] (مطالعه سیستم های زنده برای الهام گیری مهندسی) و سایبرنتیک[۲] (مطالعه سیستم های کنترل و ارتباطات) دانست. پیشرفت های انقلابی در قدرت محاسباتی طی سه دهه گذشته، توسعه نظریه های پیچیده و طیف گسترده ای از کاربردهای عملی در این حوزه را ممکن ساخته است. ظهور معماری مبدل ها[۳] و مدل های زبانی بزرگ[۴] در سال های اخیر نقطه عطفی در تاریخ هوش مصنوعی محسوب می شود. این دستاوردها نه تنها دامنه کاربردهای عملی را به شدت گسترش داده اند، بلکه منجر به ایجاد شکاف فزاینده ای بین درک عمومی از هوش مصنوعی (به عنوان فناوری های گفتگوی هوشمند) و تعاریف فنی آن شده اند. این مقاله به تحلیل محتوای پژوهش های معتبر بین المللی، سه حوزه اصلی شامل مبانی نظری و چارچوب های مفهومی هوش مصنوعی؛ کاربردهای مدرن و دستاوردهای کلیدی؛ چشم انداز و چالش های فعلی و راهکارهای پیشنهادی می پردازد. تحلیل های ارائه شده در این مقاله می تواند سهم قابل توجهی در درک عمیق تر از وضعیت فعلی و مسیر آینده توسعه هوش مصنوعی ایفا نمایید.۱. Bionics۲. Cybernetics۳. Transformer۴. Large language model (LLM)

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، ماشین هوشمند ، مدل های زبانی بزرگ ، مبدل ، هوش مصنوعی مولد[۱] ۱. Generative AI

نویسندگان

شمس اله قنبری

پژوهشکده علوم کامپیوتر، پژوهشگاه دانش های بنیادی IPM ، تهران، ایران

امیرمحمد قنبری

دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی برق وکامپیوتر، دانشگاه صنعتی قم، قم، ایران

انسیه بختیاری

دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی برق وکامپیوتر، واحد آشتیان، دانشگاه آزاد اسلامی، آشتیان، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :

Asimov, I. (۱۹۶۴). The human brain, its capacity and functions ...
Russell, S. J., & Norvig, P. (۱۹۹۵). Artificial intelligence: A ...
Jouppi, N. P., Young, C., Patil, N., Patterson, D., Agrawal, ...
Bommasani, R. (۲۰۲۱). On the opportunities and risks of foundation ...
Chen, M. (۲۰۲۱). Evaluating large language models trained on code. ...
McCulloch, W. S., & Pitts, W. (۱۹۴۳). A logical calculus ...
McCulloch, W. S., & Pitts, W. (۱۹۹۰). A logical calculus ...
Turing, A. M. (۲۰۰۷). Computing machinery and intelligence. In Parsing ...
Turing, A. M. (۱۹۵۰). Mind. Mind, ۵۹(۲۳۶), ۴۳۳-۴۶۰ ...
Weizenbaum, J. (۱۹۶۶). ELIZA—a computer program for the study of ...
Nilsson, N. J. (۱۹۸۴). Shakey the robot ...
Lighthill, J. (۱۹۷۳). Artificial intelligence: a general survey. Science Research ...
Pearl, J. (۱۹۸۸). Evidential reasoning under uncertainty. In Exploring Artificial ...
Crevier, D. (۱۹۹۳). AI: the tumultuous history of the search ...
Breiman, L. (۲۰۰۱). Random forests. Machine learning, ۴۵(۱), ۵-۳۲ ...
LeCun, Y., Bengio, Y., & Hinton, G. (۲۰۱۵). Deep learning. ...
Amodei, D., Ananthanarayanan, S., Anubhai, R., Bai, J., Battenberg, E., ...
Covington, P., Adams, J., & Sargin, E. (۲۰۱۶, September). Deep ...
Vaswani, A., Shazeer, N., Parmar, N., Uszkoreit, J., Jones, L., ...
Thirunavukarasu, A. J., Ting, D. S. J., Elangovan, K., Gutierrez, ...
Bommasani, R. (۲۰۲۱). On the opportunities and risks of foundation ...
NVIDIA, N. (۲۰۲۳). H۱۰۰ Tensor Core GPU Architecture: EXCEPTIONAL PERFORMANCE. ...
Bommasani, R. (۲۰۲۱). On the opportunities and risks of foundation ...
Garey, M. R., & Johnson, D. S. (۱۹۹۰). A Guide ...
Cormen, T. H., Leiserson, C. E., Rivest, R. L., & ...
Krolak, P., Felts, W., & Marble, G. (۱۹۷۱). A man-machine ...
Salkin, H. M., & De Kluyver, C. A. (۱۹۷۵). The ...
Kershner, R. (۱۹۳۹). The number of circles covering a set. ...
May, K. O. (۱۹۶۵). The origin of the four-color conjecture. ...
McQuillan, J. M. (۱۹۷۴). Adaptive Routing Algorithms for Distributed Computer ...
Robbins, S. M., & Murphy, T. E. (۱۹۴۹). Economics of ...
Haessler, R. W. (۱۹۷۱). A heuristic programming solution to a ...
Norman, R. Z., & Rabin, M. O. (۱۹۵۹). An algorithm ...
Mitchell, T. M. (۱۹۹۷). Does machine learning really work?. AI ...
Bishop, C. M., & Nasrabadi, N. M. (۲۰۰۶). Pattern recognition ...
Goodfellow, I. (۲۰۱۶). Deep learning ...
Brown, T., Mann, B., Ryder, N., Subbiah, M., Kaplan, J. ...
Devlin, J., Chang, M. W., Lee, K., & Toutanova, K. ...
Raffel, C., Shazeer, N., Roberts, A., Lee, K., Narang, S., ...
Touvron, H., Martin, L., Stone, K., Albert, P., Almahairi, A., ...
Manning, C. D. (۲۰۲۲). Human language understanding & reasoning. Daedalus, ...
Jouppi, N., Kurian, G., Li, S., Ma, P., Nagarajan, R., ...
von Zitzewitz, V. L. C. (۲۰۲۴). NVIDIA´ s Bet on ...
Bringas, P. G., García, H. P., de Pisón, F. J. ...
Brown, T., Mann, B., Ryder, N., Subbiah, M., Kaplan, J. ...
Liu, A., Feng, B., Xue, B., Wang, B., Wu, B., ...
Liu, A., Feng, B., Xue, B., Wang, B., Wu, B., ...
Calegari, R., Ciatto, G., Denti, E., & Omicini, A. (۲۰۲۰). ...
Davis, M., Andrews, P., Bibel, W., Robinson, A., & Siekmann, ...
Haack, S. (۱۹۷۴). Deviant logic: Some philosophical issues. CUP Archive ...
Zadeh, L. A. (۱۹۶۵). Fuzzy sets. Information and control, ۸(۳), ...
Rudolph, L. (۲۰۱۳). Qualitative mathematics for the social sciences: Mathematical ...
Lukasiewicz, J. (۱۹۲۰). On three-valued logic. Ruch filozoficzny, ۵(۱۷۰-۱۷۱) ...
Bayes, T. (۱۹۵۸). Studies in the history of probability and ...
Robinson, J. A. (۱۹۶۵). A machine-oriented logic based on the ...
Shapiro, S. (۱۹۹۱). Foundations without foundationalism: A case for second-order ...
Zadeh, L. A. (۱۹۶۵). Fuzzy sets. Information and control, ۸(۳), ...
Hegel, F. G. W. (۲۰۲۰). Wissenschaft der logik. BoD–Books on ...
Hart, P. E., Nilsson, N. J., & Raphael, B. (۱۹۶۸). ...
Goldberg, A. V., & Harrelson, C. (۲۰۰۵, January). Computing the ...
Salton, G. (۱۹۸۹). Automatic text processing: The transformation, analysis, and ...
Mikolov, T., Chen, K., Corrado, G., & Dean, J. (۲۰۱۳). ...
Han, J., Kamber, M., & Pei, J. (۲۰۱۲). Data mining: ...
Johnson, J., Douze, M., & Jégou, H. (۲۰۱۹). Billion-scale similarity ...
Ramos, J. (۲۰۰۳, December). Using tf-idf to determine word relevance ...
Domingos, P. (۲۰۱۲). A few useful things to know about ...
Shi, X. H., Liang, Y. C., Lee, H. P., Lu, ...
Reeves, C. R., & Rowe, J. E. (۲۰۰۲). Genetic algorithms—principles ...
Stützle, T., & Dorigo, M. (۱۹۹۹). ACO algorithms for the ...
Teodorović, D. (۲۰۰۹). Bee colony optimization (BCO). In Innovations in ...
Negi, G., Kumar, A., Pant, S., & Ram, M. (۲۰۲۱). ...
Yang, X. S., & He, X. (۲۰۱۳). Bat algorithm: literature ...
Mirjalili, S., Mirjalili, S. M., & Yang, X. S. (۲۰۱۴). ...
Kaveh, A., & Farhoudi, N. (۲۰۱۳). A new optimization method: ...
Salem, S. A. (۲۰۱۲, October). BOA: A novel optimization algorithm. ...
Nasiri, J., & Khiyabani, F. M. (۲۰۱۸). A whale optimization ...
Hassanzadeh, T., & Kanan, H. R. (۲۰۱۴). Fuzzy FA: a ...
Zomaya, A. Y. (Ed.). (۲۰۰۶). Handbook of nature-inspired and innovative ...
Kachenoura, A., Albera, L., Senhadji, L., & Comon, P. (۲۰۰۸). ...
Bai, Y. Y., Xiao, S., Liu, C., & Wang, B. ...
Yazdani, M., & Jolai, F. (۲۰۱۶). Lion optimization algorithm (LOA): ...
Jouppi, N. P., Young, C., Patil, N., Patterson, D., Agrawal, ...
Abadi, M., Barham, P., Chen, J., Chen, Z., Davis, A., ...
Zaharia, M., Xin, R. S., Wendell, P., Das, T., Armbrust, ...
Jia, J. S., Lu, X., Yuan, Y., Xu, G., Jia, ...
Fingerhut, L. C., Miller, D. J., Strugnell, J. M., Daly, ...
Nagel, S. (۲۰۲۱). Report of the Editor of" The Journal ...
Al Banna, M. H., Taher, K. A., Kaiser, M. S., ...
Zeinalnezhad, M., Chofreh, A. G., Goni, F. A., Hashemi, L. ...
McKinney, S. M., Sieniek, M., Godbole, V., Godwin, J., Antropova, ...
Gulshan, V., Peng, L., Coram, M., Stumpe, M. C., Wu, ...
Campanella, G., Hanna, M. G., Geneslaw, L., Miraflor, A., Werneck ...
Yang, J., Li, S., Wang, Z., Dong, H., Wang, J., ...
Martinelli, F., Scalenghe, R., Davino, S., Panno, S., Scuderi, G., ...
Escobar-Grisales, D., Ríos-Urrego, C. D., & Orozco-Arroyave, J. R. (۲۰۲۳). ...
Du, W., & Han, Q. (۲۰۲۱, November). Research on application ...
Covington, P., Adams, J., & Sargin, E. (۲۰۱۶, September). Deep ...
Lian, D., Wu, Y., Ge, Y., Xie, X., & Chen, ...
Steck, H. (۲۰۱۳, October). Evaluation of recommendations: rating-prediction and ranking. ...
Raca, M., Tormey, R., & Dillenbourg, P. (۲۰۱۴, March). Sleepers' ...
Boukouvala, F., Misener, R., & Floudas, C. A. (۲۰۱۶). Global ...
Revanna, J. K. C., & Al-Nakash, N. Y. B. (۲۰۲۳). ...
Bazzi, S., & Sternad, D. (۲۰۲۰). Robustness in human manipulation ...
Markowitz, H. M. (۲۰۰۸). Portfolio selection: efficient diversification of investments. ...
Silver, D., Schrittwieser, J., Simonyan, K., Antonoglou, I., Huang, A., ...
Romanchenko, D., Odenberger, M., Göransson, L., & Johnsson, F. (۲۰۱۷). ...
Chen, W., Wang, P., Ren, H., Sun, L., Li, Q., ...
Chen, W., Wang, P., Ren, H., Sun, L., Li, Q., ...
Pasquier, P., Ens, J., Fradet, N., Triana, P., Rizzotti, D., ...
Tang, J., Han, X., Pan, J., Jia, K., & Tong, ...
Maimone, A., Georgiou, A., & Kollin, J. S. (۲۰۱۷). Holographic ...
Narasimhan, A., & Rao, K. P. A. V. (۲۰۲۱). CGEMs: ...
Farghal, T., Shraideh, K., & Al-Omari, A. M. (۲۰۲۵). Evaluating ...
Devlin, J., Chang, M. W., Lee, K., & Toutanova, K. ...
Espinoza, J., Crown, K., & Kulkarni, O. (۲۰۲۰). A guide ...
Min, M., Chen, X. B., Wang, P., Landeck, L., Chen, ...
Krishna, K., Bigham, J. P., & Lipton, Z. C. (۲۰۲۱, ...
Brown, T., Mann, B., Ryder, N., Subbiah, M., Kaplan, J. ...
Brown, T., Mann, B., Ryder, N., Subbiah, M., Kaplan, J. ...
Abadi, M., Barham, P., Chen, J., Chen, Z., Davis, A., ...
Paszke, A., Gross, S., Massa, F., Lerer, A., Bradbury, J., ...
Radford, A., Kim, J. W., Xu, T., Brockman, G., McLeavey, ...
Liang, Y., Wu, C., Song, T., Wu, W., Xia, Y., ...
Kamath, U., Keenan, K., Somers, G., & Sorenson, S. (۲۰۲۴). ...
Howard, J., & Ruder, S. (۲۰۱۸). Universal language model fine-tuning ...
Abadi, M., Barham, P., Chen, J., Chen, Z., Davis, A., ...
Paszke, A., Gross, S., Massa, F., Lerer, A., Bradbury, J., ...

نمایش کامل مراجع