حکم تکلیفی و وضعی فریضه حج مادر شیرده و حاضن

به تبع تولد فرزند به موجب فقه و قانون، تکالیفی برعهده مادر قرار می گیرد. افزون بر ایفای وظایف ناشی از نقش مادری اعم از شیردهی یا حضانت، ممکن است به تبع وجود تکالیف عبادی، مادر مکلف به انجام واجباتی علاوه بر وظایف فوق شود که از جمله آنها مناسک حج است مبتنی بر آرای فقهی، در شرایطی که تنها راه حفظ کودک، منحصر در شیردهی یا حضانت وی توسط مادر است؛ درخصوص تکالیف مادر در ادای حج مسائلی مطرح است که در منابع موجود فقهی به طور اجمال و پراکنده احکام آن بیان شده است. براین اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی تزاحم تکالیف مادر ناشی از نقش مادری و در کسوت حج گزار انجام شد. این پژوهش با مراجعه به کتب، مقالات و آرای فقهای متقدم تا معاصر و منابع الکترونیک در این موضوع، به‎ روش توصیفی-تحلیلی با رویکرد فقه استدلالی انجام شد. با توجه به ادله مورد استناد فقها این نتیجه حاصل شد که به رغم عدم وجوب شیردهی در شرایط غیرضرورت و موارد امکان استفاده از بدل، در فرض ضرورت شیردهی یا حضانت، حکم تکلیفی فریضه حج از عهده چنین مادری ساقط است، اما از حیث حکم وضعی دیدگاه فقهی درباره اجزای حج مادر، با استناد به هریک از دو دلیل ملازمه و نظریه ترتب مختلف است که به نظر می رسد دیدگاه صحت و مجزی بودن (با پذیرش نظریه ترتب)، صحیح است.

کلیدواژه ها:

احکام حج ، حکم وضعی شیردهی ، احکام شیردهی کودک ، استطاعت مادر ، واجب مشروط