ظرفیت ها و راه کارهای بهره گیری از آستانه شاه نعمت الله ولی در توسعه گردشگری ادبی و تقویت هویت فرهنگی استان کرمان

شاه نعمت الله ولی (۷۳۱-۸۳۴ ه)، عارف و شاعر برجسته ایرانی، یکی از چهره های کلیدی تاریخ تصوف است و آستانه او در ماهان کرمان، به عنوان کانون مهم پیوند میراث عرفانی، ادبی و آیینی شناخته می شود. این مکان نمونه ای از پیوند میان متن ادبی- عرفانی، مکان مقدس و جاذبه گردشگری است. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و رویکردی میان رشته ای، کارکردهای گردشگری ادبی آستانه شاه نعمت الله ولی را در سه سطح بررسی کرده است: بازنمایی میراث عرفانی، الگوی مواجهه بازدیدکنندگان با مکان و پیامدهای اقتصادی- اجتماعی محلی. داده ها ازطریق مطالعات میدانی شامل مشاهده و گفت وگو با فعالان و بازدیدکنندگان گردآوری شده اند. ترکیب عناصر معماری، آیین های زیارتی و ارجاعات ادبی- عرفانی، آستانه را از یک مقصد صرفا تاریخی فراتر برده و به فضایی برای تجربه عمیق ادبی- فرهنگی تبدیل کرده است. به ویژه، چله خانه (به عنوان بخشی کمتر شناخته شده) نقشی کلیدی در تعمیق تجربه گردشگری عرفانی ایفا می کند و آشنایی با آن، ماندگاری تجربه را افزایش می دهد. ازسویی دیگر، مکان مذکور الگوهای خاصی از تعاملات اجتماعی میان زائران و گردشگران ایجاد کرده است؛ ازجمله پیوند آیین های زیارتی با فعالیت های فرهنگی و تقویت صنایع دستی بومی مانند پته دوزی. گردشگری مبتنی بر این مجموعه، کنار ایجاد فرصت های شغلی مستقیم در بخش خدمات، به طور غیرمستقیم محرک توسعه کسب وکارهای محلی است و جایگاه ماهان را در گردشگری ادبی تثبیت می کند. این تاثیر را می توان با برگزاری برنامه های ادبی و فرهنگی ازجمله همایش های ادبی با محوریت شاه نعمت الله ولی، تقویت کرد. نتیجه گیری پژوهش بر ضرورت بازنگری در الگوی معرفی و مدیریت محتوای فرهنگی آستانه تاکید دارد و آن را نمونه ای ممتاز از ظرفیت گردشگری ادبی در پیوند میراث ناملموس با توسعه پایدار محلی می داند.

کلیدواژه ها:

شاه نعمت الله ولی ، گردشگری ادبی ، هویت فرهنگی ، ماهان ، کرمان