تحلیل تطبیقی – انتقادی معانی تاویلی عرش از نگاه مفسران فریقین و ارتباط آن با اسماء و صفات الهی

آیات مربوط به «عرش» در قرآن کریم از آیات مشکل قرآن به شمار می آید و لذا همواره مبتنی بر رویکرهای گوناگون مفسران فریقین مورد پژوهش قرار گرفته است. این پژوهش در زمینه گردآوری و تنسیق داده ها، با بهره گیری از روش تحلیل مضمون و با استفاده از نرم افزار MAXQDA و جامعه آماری تفسیر و تاویل آیات عرش در قرآن کریم و با اتخاذ روش تطبیقی و انتقادی در زمینه تجزیه و تحلیل، صرفا مساله ارتباط عرش با اسماء و صفات الهی از نگاه مفسران فریقین را مورد پژوهش قرار داده و به این نتیجه دست یافت که در دیدگاه سلفیه و مشبهه عرش جایگاه ذات خداوند است واشاعره و معتزله ارتباطی میان عرش و اسماء صفات الهی قائل نیستند. در دیدگاه علامه طباطبایی عرش دارای حقیقتی تکوینی است که مقام صدور تدابیر عام الهی و خیرات بر نظام هستی است از این رو صفت «کریم» و «رحمانیت» و «ربوبیت» منشا صدور این تدابیر است و «علم» و «قدرت» مطلق خداوند لازمه این مقام است و از طرفی از آنجا که مقامی است انحصاری حائز صفات «وحدانیت» و «عظیم» و «مجید» است.

کلیدواژه ها:

تفسیر تاویلی ، عرش ، اسماء و صفات الهی ، باطن و ظاهر