افزایش مقاومت به تنش کم آبی در گندم با مدیریت مصرف فسفر و روی

تنش کم آبی یکی از عوامل محدودکننده رشد و عملکرد گیاهان است که تولیدات کشاورزی را با چالش جدی مواجه می سازد. مدیریت تغذیه ای گیاه، به ویژه تامین عناصر کلیدی مانند فسفر و روی، می تواند نقش موثری در افزایش مقاومت گیاهان به این تنش ایفا کند. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر کاربرد فسفر و روی بر مقاومت دو رقم گندم (تجن و حیدری) در برابر تنش کم آبی، در تابستان ۱۴۰۳ در گلخانه های موسسه تحقیقات خاک و آب کشور در استان البرز انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار فاکتور شامل نوع و میزان مصرف فسفر و روی (خاکی و بذرمال)، سطح آبیاری (۱۰۰٪ و ۵۰٪ رطوبت ظرفیت زراعی) و رقم گندم (تجن به عنوان رقم حساس به کم آبی؛ حیدری به عنوان رقم مقاوم به کم آبی) اجرا گردید. نتایج نشان داد که تنش کم آبی اثر منفی بر صفات مورفولوژیکی و عملکردی گندم دارد، اما مصرف فسفر (۱۲ میلی گرم بر کیلوگرم) و روی (۲ میلی گرم بر کیلوگرم) از طریق خاک تحت تنش کم آبی موجب افزایش معنی دار وزن خشک اندام هوایی و ریشه (تا ۵۰۰٪)، ارتفاع گیاه و طول ریشه (تا ۱۳۰٪) و محتوای رطوبت نسبی (تا ۲۰۰٪) شد. همچنین مصرف خاکی روی نقش مهمی در تشکیل رایزوشیت به عنوان مکانیسم دفاعی در برابر کم آبی داشت. در مجموع، کاربرد همزمان فسفر و روی از طریق خاک، نسبت به بذرمال، اثربخشی بیش تری در بهبود تحمل گندم به تنش کم آبی نشان داد و موجب تعدیل تخصیص زیست توده و افزایش مقاومت گیاهان شد.

کلیدواژه ها:

تنش کمآبی ، رایزوشیت ، گندم ، مدیریت تغذیه