اثر عصاره دارچین و زردچوبه به همراه جیره حاوی روغن های پراکسید بر عملکرد، خصوصیات لاشه، برخی فراسنجه های خونی و قابلیت هضم مواد ‎مغذی در جوجه های گوشتی

چکیده مبسوط مقدمه و هدف: استفاده از افزودنیهای گیاهی به واسطه اثرات سوء آنتیبیوتیکها بر بدن، مﻘاومت آنتیبیوتیکی در طیور و نیز تمایل مردم به مصرف مواد غذایی فاقد بقایای دارویی شیمیایی، مورد توجه همه پژوهشگران قرار گرفته‎ اند. افزودن چربی ها و روغن ها به جیره جوجه های گوشتی روشی کاربردی برای افزایش تراکم انرژی جیره ها است. به این منظور، معمولا از چربی های گیاهی از قبیل روغن سویا استفاده می شود. متاسفانه، چربی های گیاهی غنی از اسیدهای چرب اشباع چندزنجیره ای هستند که به فرایند اکسیداسیون بسیار حساس هستند. به همین منظور، افزودن آنتی اکسیدان ها در جیره می تواند تعادل تولید اکسیداسیون را تخفیف دهد و موجب بهبود عملکرد پرنده و کیفیت گوشت شود. خاصیت آنتی اکسیدانی دارچین به‎علت وجود ترکیبات اوژنول، کاریونیلن، سینئول و سینامالدئید است. تحقیقات نشان می‎ دهند که استفاده از عصاره دارچین در تغذیه جوجه های گوشتی می تواند به بهبود عملکرد و سلامتی آنها کمک کند. زردچوبه دارای خواص ضدالتهاب، ضدقارچ، ضدباکتری و محافظت کننده کبدی است. ترکیب موثر شیمیایی زردچوبه کورکومین دارای ویژگی های آنتی اکسیدانی است. بهبود در عملکرد رشد جوجه های گوشتی مصرف کننده عصاره زردچوبه در مطالعات مختلف مشاهده شد. لذا، با توجه به نقش آنتی اکسیدانی عصاره های گیاهی در بهبود خصوصیات جیره و عملکرد رشد در طیور، هدف از انجام تحقیق حاضر، بررسی اثر عصاره دارچین و زردچوبه به همراه جیره حاوی روغن های پراکسید بر عملکرد، خصوصیات لاشه، برخی فراسنجه های خونی و قابلیت هضم مواد مغذی در جوجه های گوشتی بود. مواد و روش ها: این مطالعه در قالب طرح کاملا تصادفی با استفاده از ۲۵۰ قطعه جوجه یک ‎روزه گوشتی (مخلوط نر و ماده) سویه راس ۳۰۸ در پنج گروه (تیمار)، که هر تیمار دارای پنج قفس و در هر قفس ۱۰ پرنده بود، به مدت ۴۲ روز انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل ۱- گروه شاهد (جیره حاوی روغن با عدد پراکسید طبیعی (کمتر از ۵ میلی اکی والان در کیلوگرم)، ۲- تیمار شاهد مثبت (جیره حاوی روغن با عدد پراکسید بالا (۲۰ میلی اکی والان در کیلوگرم)، ۳-تیمار حاوی عصاره دارچین (۱۵۰ میلی گرم در هر کیلوگرم) به ‎همراه جیره با روغن پراکسید بالا (۲۰ میلی اکی والان در کیلوگرم)، ۴- تیمار حاوی عصاره زردچوبه (۱۵۰ میلی گرم در هر کیلوگرم) به ‎همراه جیره با روغن پراکسید بالا (۲۰ میلی اکی والان در کیلوگرم) و ۵- تیمار حاوی عصاره دارچین (۱۵۰ میلی گرم در هر کیلوگرم) و عصاره زردچوبه (۱۵۰ میلی گرم در هر کیلوگرم) به همراه جیره حاوی روغن با عدد پراکسید بالا (۲۰ میلی اکی والان در کیلوگرم) بودند. نمونه های روغن سویای جیره در دمای ۹۵ درجه سانتی گراد قرار گرفتند و عدد پراکسید اندازه گیری شد. جیره های آزمایشی بر اساس توصیه سویه تجاری راس ۳۰۸ در سه دوره آغازین (۱ الی ۱۰ روزگی)، رشد (۱۱ الی ۲۴ روزگی) و پایانی (۲۵ الی ۴۲ روزگی) فرموله شدند. به منظور اندازه ‎گیری قابلیت هضم مواد مغذی، مارکر اکسید کرومیک به عنوان مارکر به جیره افزوده و قابلیت هضم برای سه روز متوالی از سن ۱۹ الی ۲۱ روزگی اندازه گیری شد. در پایان دوره آزمایش، از هر تکرار تعداد یک قطعه پرنده نر انتخاب و پس از اعمال حداقل ۸ ساعت گرسنگی، کشتار و تجزیه لاشه شدند. در پایان دوره آزمایش، از تعداد دو قطعه پرنده از هر تکرار جهت بررسی فراسنجه های استفاده شد و سرم خون پس از سانتریفیوژ در ۲۵۰۰ دور به مدت ۱۵ دقیقه تهیه شد. غلظت‎ های گلوکز، کلسترول، لیپوپروتئین با دانسیته بالا، تری گلیسیرید، اسید اوریک، آلبومین و پروتئین کل با استفاده از کیت های بیوشیمیایی شرکت پارس‎آزمون و فعالیت آنزیم های خونی با استفاده از کیت های شرکت پارس آزمون و با دستگاه اتوآناالیزر تعیین شدند. داده ها با استفاده از رویه مدل های آمیخته با استفاده از ۲۵۰ قطعه جوجه یکروزه گوشتی (مخلوط نر و ماده) سویه راس ۳۰۸ تجزیه و تحلیل شدند. پنج گروه (تیمار)، که هر تیمار دارای پنج پن و در هر پن ۱۰ پرنده بود، به‎ طور تصادفی بر اساس میانگین وزن یکسان تقسیم شدند. یافته ها: نتایج مصرف خوراک نشان داد که تفاوت معنی داری بین تیمارهای آزمایشی مشاهده نشد. نتایج افزایش وزن بدن نشان داد که در دوره ‎های رشد، پایانی و کل دوره تفاوت معنی داری بین تیمارهای آزمایشی وجود داشت (۰/۰۵ > P). در دوره رشد، بیشترین افزایش وزن بدن در تیمار حاوی عصاره های دارچین و زردچوبه به‎ همراه روغن مشاهده شد. در دوره پایانی و کل دوره، بیشترین افزایش وزن بدن در تیمار شاهد وجود داشت (۰/۰۵ > P). نتایج ضریب تبدیل غذایی نشان دادند که تفاوت معنی داری بین تیمارهای آزمایشی مشاهده نشد. نتایج خصوصیات لاشه نشان دادند که در وزن‎ های زنده، سینه و کبد تفاوت معنی داری بین تیمارهای آزمایشی وجود داشت (۰/۰۵ > P). بیشترین وزن زنده و درصد سینه در تیمار شاهد مشاهده شد. همچنین، بیشترین درصد کبد در تیمار حاوی روغن با پراکسید بالا مشاهد شد. نتایج برخی فراسنجه های خونی نشان دادند که در غلظت گلوکز، کلسترول، تری گلیسرید، اسید اوریک، لیپوپروتئین با دانسیته بالا، آمینوترانسفراز و آلکالین فسفاتاز تفاوت معنی داری بین تیمارهای آزمایشی وجود داشت (۰/۰۵ > P). نتایج قابلیت هضم مواد مغذی نشان دادند که در قابلیت هضم ماده‎ خشک و پروتئین خام تفاوت معنی داری بین تیمارهای آزمایشی وجود داشت (۰/۰۵ > P). بیشترین قابلیت هضم ماده خشک و پروتئین خام در تیمار حاوی عصاره های دارچین و زردچوبه به همراه روغن مشاهده شد. نتیجه گیری: نتیجه کلی تحقیق حاضر نشان داد که افزودن عصاره های دارچین و زردچوبه به همراه روغن سبب بهبود افزایش وزن و قابلیت هضم مواد مغذی شد. همچنین، ترکیب گیاهان دارویی با روغن سبب بهبود مصرف خوراک، ضریب تبدیل غذایی و خصوصیات لاشه نشد.

کلیدواژه ها:

Broiler chickens ، Fatty acids ، Medicinal plants ، Natural antioxidants ، Performance improvement ، اسیدهای چرب ، آنتی اکسیدان های طبیعی ، بهبود عملکرد ، جوجه گوشتی ، گیاهان دارویی