تحلیل فضایی سرمایه اجتماعی و توسعه پایدار روستایی (مطالعه موردی: سکونتگاه های روستایی شهرستان اردل)

هدف: در دهه­های اخیر، سرمایه اجتماعی به­ عنوان یک راه­حل جهت دستیابی به اهداف مورد توجه بسیاری از اندیشمندان توسعه و به­ویژه توسعه روستایی قرار گرفته است. در این راستا، با توجه به زمینه­ها و فرصت­های مطرح شده برای تولید و تحقق سرمایه اجتماعی امکان دستیابی به توسعه روستایی را فراهم نمود؛ بنابراین، هدف از پژوهش حاضر شناخت توزیع فضایی و شناسایی الگویی فضایی سرمایه اجتماعی در سکونتگاه­های روستایی شهرستان اردل است.روش و داده: بر همین اساس، ابتدا به بررسی شاخص­های سرمایه اجتماعی در روستاهای نمونه با استفاده از پرسشنامه اقدام گردید.  این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر گردآوری داده ها، پیمایشی است. همچنین، از نوع مطالعه موردی با طرح توصیفی- تحلیلی و همبستگی است. در این پژوهش، از دو روش اسنادی (کتابخانه ای) و میدانی برای جمع آوری اطلاعات استفاده شده است. برای رتبه بندی و میزان توسعه یافتگی روستاهای نمونه از مدل تاپسیس و برای تحلیل الگوی فضایی روستاهای نمونه بر اساس شاخص سرمایه اجتماعی از شاخص­های موران جهانی، High_ low، شاخص­های موران محلی و Hot_ Spot بهره گرفته شد.یافته ها: بدین معنی که توزیع سرمایه در سطح روستا به صورت تصادفی است. این ادعا بر اساس مقدار شاخص موران جهانی که برابر با ۰۴۱/۰- بوده است، تایید گردید. نتایج شاخص­های موران محلی، High-Low و Hotspot و Hot spot  نیز بیانگر این مطلب بوده است.نتیجه گیری: تحلیل الگوی فضایی سرمایه اجتماعی نشان داد که توزیع سرمایه اجتماعی در بین روستاهای منتخب شهرستان اردل تصادفی است. این نشان می دهد که سرمایه گذاری در سطح روستاها نیز به صورت تصادفی توزیع شده است. پراکندگی روستاها به لحاظ سرمایه اجتماعی در بخش های مختلف شهرستان اردل ناهمگن است و مرزبندی مشخصی از روستاها براساس میزان سرمایه اجتماعی آن ها وجود ندارد. نوآوری، کاربرد نتایج: از مهم ترین جنبه های نوآورانه و کاربردی تحقیق می توان به استفاده از تحلیل فضایی در بررسی اثرات سرمایه اجتماعی بر توسعه روستایی اشاره داشت.

کلیدواژه ها:

سرمایه اجتماعی ، توسعه پایدار روستایی ، الگوی فضایی ، سکونتگاه های روستایی ، شهرستان اردل